Sizlerden arı ve arıcılık üzerine gelen sorular; Analı anasız arıların birleştirilmesi.

 09.2021 – AAnası olan İki kovanın ilaveli birleştirilmesini, senenin hangi ayı veya günü olursa olsun birleştirebilirsiniz. Önce boşaltacağınız kovanın anasını arılı arısız bir çitalık alın veya öldürün. Sonra  üst kovan ilavesi, gazete kağıdı ve koku verici bir madde hazırlayın.(soğan, sarımsak, parfüm, mentollü krem, katran vb) Analı arı alt kuluçkalıkta olup önce bu arılara koku değiştirici sıvıyı çitalar ve kovana sürünüz. Ana kovanın Üzerine gazete kağıdı örtünüz ve ilaveyi koyunuz. İlave ve kağıt üzerinede bir kaç noktaya bu kokudan sürünüz. Gergin kağıdın bir kaç yerinede bıçak ucu ile çizik acınız. Öbür kovandan aldığınız anasız arılı çitaları, ilave içine koyup tekrar koku sürüp, kapakları kapatınız. En geç 2 gün içinde arılar kucaklaşacaklar. 3. gün ilave altındaki gazete kağıdını alınız. İsteğinize göre ilavedeki arıları ilavede bırakın veya aşağıya indirip ilaveyi alıp, kapatınız. 

B –  En az 3 gündür anası olmayan arının birleştirilmesi ise, hangi kovana verecekseniz, o kovanın uçuş deliği önüne bir örtü tahtası koyup, anasız arıları bu örtü tahtası üzerine döküp, kovanı başka yere koyunuz. arılar bir süre sonra kovana gireceklerdir. Tarlacı arılarda, eski kovan yanındaki kovanlara gireceklerdir. 

C – Veya Analı iki kovanın arılarının birleştirilmesi ise, çitalı çitasız  aynı kovana birleştireceğinizde,   daha önceden hazırlayıp fıs fıs içine koyacağınız şerbet sıvısını, esas kovandaki son  2 – 3 çita üzerindeki ve dışındaki arıların üzerine bu şerbeti püskürtünüz, aynı şerbeti birleştireceğiniz öbür çita üzerindeki arıların üzerine de püskürtüp, analı çıtayı veya anayı ayırıp, diğer arılı çitaları olan esas kovan içine yavaşça koyunuz. Şerbeti emmeye çalışan arıların kokusu, birbirine geçecek ve alışacaklardır. 2014

Dünyada ve Türkiye’de Arı ürünleri ile Kovan Sayısı.

Burada yazmaya çalıştığım bilgiler, 45. Istanbul Apimondia 2017 bünyesi içerisinde, konu ile alakadar yetkililerin (karma) sunum ve tercümeleri ile, sunum anında belirtilen internet adreslerinden edindiğim bilgiler doğrultusundadır. —-

09.2021 2018 yılına (daha sonrasını bulamadım) ait Arıcılıkta Tarım Bakanlığı verilerine göre:                                                                                                                            Türkiyede kayıtlı arı işletmesi 82.000 kişi, Türkiyede kayıtlı kovan sayısı 8,108.000 adet,  Türkiyede üretilen bal miktarı 107.920 ton,  Türkiyede üretilen mum miktarı 3,987 ton mum üretilmiş.  Dünyada en çok bal üreten 2017 yılı  1. Çin’den  2. Türkiye ve 3. Arjantin  (2017 öncesi Uganda yıllık 30,000 ton mum satıyormuş). Türkiyenin 2019 yılında satın aldığı bal miktarı ise; 31,555 ton.

Dünyada 28 çeşit arı yaşıyor. Türkiyede arı cinslerinden 4 tanesi Türkiye’de bulunuyor/ yaşıyor. Bunlar; Anadolu; Kafkas; Suriye ve İran arısı (Ki, bunlardan sadece Anadolu ırkı, bize aittir. Diğerleri komşu olduğumuz için gelmiş – getirilmişlerdir. Mesela Kafkas arısının Avrupada ki adı; Rus arısıdır.)

Türkiye’de ortalama kovan başı üretim; 13,31 kğ dır. Dünyada üretilen çam balının % 92 Türkiyede üretilmekte idi. Lakin 2021 yılı Temmuz ayı ve sonrası, özellikle sahil kenarlarımızda çıkan ve çıkartılan Orman yanğınları nedeni ile, basara üretimine büyük bir darbe vuruldu. B u yangın sonrasında kaybedenler insanlık ama kazananlar! Emlakcılar olacak!!. Çam balının büyük bir miktarı gıda sanayinde ve dondurma imalatında tatlandırıcı olarak tüketilmektedir.

Yapılan açıklamalara göre; Edirne’den –  Kars’a doğru en fazla bal yapan bitkiler, en fazla nektar veren bitkilerAyçiçeği, pamuk, narenciye, pürem, yabani çilek, orman gülü, mera çiçekleri, kekik ve dilfir birbirine benzer, kiriş (pürem gibi uzun ama tek gövdeli, uzun yapraklı. poleni çok olur.), geven, dilfir, hay-ı-t, gevrek otu, sarı çiçek (sünemit) poleni çok olur, keçi boynuzu, pürem, çeşitli meyve ağaçları, akasya, çam, köknar, ladin -son 4 tanesi özellikle salgı balı için-, ıhlamur, kestane, korunga, peygamber çiçeği, misk çiçeği,  kızıl yonca, ballı baba, hardal, fiğ, üçgül, oğul otu, karagan, ada çayı, kızıl çam, kanola, tütün, unutma beni   görülür. İlaveten yağmurun yağmadığı ve havaların sıcak olduğu haziran, ekim ayları içerisinde meşe ağaçlarında   basara balı olur. Bal verimi yüksek olan bitkilerin % 80 kadarı ve 12.000 çeşidinin ülkemizde bulunduğu açıklanıyor.

Bal üretimindeki azalmanın sebebi, sadece tabiatta olan bitki çeşitliliğinin azalması değil, eskiden göz alabildiğince uzanan sulak ve yeşillikler içerisindeki ovalarda, 1,5 milyon kovan varken şimdi ölçüsü azalmış mera, susuzluktan kurumuş ülkemiz toprakları üzerinde, 5 milyon kovan -artarak- bulunmaktadır. Yani bal paylaşımı artmış, paylaşılan arazide azalmıştır.

Diyeceksiniz ki; AB veya ABD de bal üretimi ve bal fazla, bizde niye az! Örnek vereyim:  2015 yılı Zonguldak Kanal 67 tv’de yayınlanan bir arıcılık proğramında belirtildiği üzere; İsrail de  her 3 km mesafede sadece  40 kovanın bulunmasına müsaade edildiği vurgulanmıştı. Benim Kovanlarımı koyduğum yerde kuş uçumu  400 mt çap içerisinde 14 arıcı ve ≈ 300 kovan vardı. Ne kadar nektarlı bal olacak!

(2017 ve öncesi) Ülkemizde yıllık ve ortalama olarak 4 milyon adet ana arıya ihtiyaç duyulurken sadece bu sayının % 10 karşılanabilmektedir. Ülkemizde 10.000 ana arı üreticisi olması gerekirken; Ana arı üreten arıcı sayısı, 200 ün altındadır.  Ana üreten arıcılarımızın % 28 İlk okul; % 14 Orta Okul; % 39 Lise % 5 Üniversite mezunudur. Ege bölgesindeki 3 il içerisinde arıcılar ile yapılan araştırma sonucuna göre, 1 kğ balın maliyeti 7,00 TL dir.

2016 yılında 228 kğ arı sütü üretilmiş. Arı sütünün 1 gr maliyeti; Arıcı emeği hariç; 0,35 $. Arı sütünün toptan –  perakende satıcı ort. 1 $ İlavesi ve 20 çitası dahil bir kovanın maliyeti 100 $; 10 çitalık arının fiatıda 100 $.  Şubat 2018 ı $= 3.83 tl

Örnek: 2017 ve öncesi Makedonya’da kovan başı üretim 14 kg. Perakende bal satışı 1 kg 6 Euro, toptan satışı ise 4 euro. Arı sütünün 1 gr / 4 euro; Polen 1 kg/ 26 euro; Propolisin 1 kg/ 37 euro; Yeni ham mum 1 kg/ 10 euro, eski mumun 6 kg ise/7 euro.  11.02.2018  Mecit Albayrak

Sizlerden arı ve arıcılık üzerine gelen sorular; Arının dalak atması.

09.2021 – Arının dalak atmasının nedeni : İki nedenden dolayı olur. A Beyaz renkli, içinde günlük olan dalak ile koloni şunu demek istemektedir. Ben petek istiyorum. B İçinde günlük olmayan kahverengi dalak ise; Kovanda genç arı ben varım, demek istemektedir. Bu durumda, petek verilmez.

İlaveten, koloni zayıf olduğu görülüyor. Son petek örülmüş Ama, üzerinde gezinen arı yok denecek kadar. Öyle iken, dalak atılmış. Bu şekilde iken arının ördüğü dalak nedeni, arazide nektar, polen çok olduğundan, genç arılar örmüşler. Böyle durum, özellikle bahar aylarında olur. Son petekte, göze batan gezen arı olmadan verilen petekteki günlükler, üşür. 09.2021

Sizlerden arı ve arıcılık üzerine gelen sorular; Arı bakım zamanı ve kovan değişimi.

kovan nasıl değiştirilir: 09.2021 – Her hangi bir sebepten dolayı, kovan değiştirmeye karar verdiniz. İlk önce yapılacak olan, temiz bir kovanı hazır edin. Yerde değiştirin. Boş kovanı dolu kovanın yerine koyun. Eski kovandaki çıtaları, çıkarttığınız şekilde yeni kovana yerleştirip, örtü ve dış kapağını kapatınız. 25.09.2011

arılara ne zaman kaç günde bir bakım yapılır – Yağmurlu, kapalı, soğuk ve rüzğarlı  havalarda kovan açılmaz. Hangi ayda ve nerede olursanız olun; Arı ve çitaları kontrol etmeniz veya kovanı değiştirmeniz gerekiyor ise! yukarıya yazdığım şartlar haricinde dışarısı kaç derece olursa olsun, şunu iyi bilin ve bilerek yapın. Dışarıda arı uçsun veya uçmasın! Örtü tahtası veya bezini bir köşeden hafifce, çarpmadan, vurmadan aralayıp içine bakın. Arılar, çita üzerinde geziniyor ise; Oyalanmadan arılara bakınız. Bir ucundan arılara baktınız;  kovan içinde arılar üzüm salkımı gibiler ise hiç dokunmayın,  kapatın. Bir tek arı O salkımdan düşer ise, ölmeye mahkumdur. Onun için mecbur kalmadıkca Ara, Oc, Şb, ve Mart ayının ortasından önce kovanı açmayınız. Bu yazdıklarım, soğuk bölgeler içindir. 

Yukarıda yazdığım durumlar dışında; Eski yeni petek veya ilave koymak için (gerekiyorsa her gün), her 3 güne bir kovanları açıp konrol edip, gerekeni yapabilirsiniz. Peteklerin tümünü kontrol etmek için ise, Mart / Haziran sonu arası, en geç her 15 günde bir bakmanız gerekir. Bunun nedeni ise, özellikle oğul /ana memesi kontrolu içindir. 07.2017

Sizlerden arı ve arıcılık üzerine gelen sorular; Anaya günlük attırmak için.

günlük yok ise ne yapılır: 09.2021 –  Kovanda hepsi var gibi ama, günlük ve kapalısı yok ise;  Elinizde olan veya temin edeceğiniz 300- 500 gr poleni, pudra şekeri ile hafif şekilde ıslatıp karıştırın ve keseceğiniz 10*10 poşet naylonu üzerinde çita üstüne koyunuz. Daha sonra polen bittikce aynı yere poleni -birkaç kez- dökünüz. Polen var ama günlük yinede yok ise, anayı değiştiriniz. Bu işlemi, havalar ılık geçiyor ise; Kış mevsiminde bile soğuk bölgelerde muhakkak uygulayınız, Yüzde yüz, faydasını göreceksiniz. 09.2016

Sizlerden arı ve arıcılık üzerine gelen sorular; Kovanda erkek arı durumu.

erkek arı sayısı hakkında: 09.2021-   2017 Apimondia/FAO: Ana arı, kovanın gücüne göre ne kadar erkek arı yapacağına kendisi karar verir. Fazlasını  işçi arı belirler. Tahmini bir sayı vermek gerekir ise; en kuvvetli kovanda 450 adet sayısını geçmez. Erkek arı, 9 günde olgunluya erişir.  Başka analar ile çiftleşmek için, 8 km uzağa giderler. Yalnız sahte ana olduğunda, günlüklerin hepsi erkek arı olur. Bu hale gelen kovan ise, ölü kovandır. Temmuz ayından  itibaren  erkek arı sayısında  azalma  başlar.  Öyleki  işçi  arılar,  petek gözündeki erkek larvaları bile atmaya başlar.  Erkek arı varlığı  sıcak  bölgelerde kasım  ayına kadar bulunabilir. 06.2017

Sizlerden arı ve arıcılık üzerine gelen sorular; Arıların kovanı terk etmesi ve ölümleri.

Kovan çökmesi, arıların kovanı terk etmesi: 09.2021 –  Kovan içerisinde balı, poleni olduğu halde, kovanda arının yok olmasıdır. Ama, bunların hiç bir olmadığı haldede, koloni kovanı terk eder. Ama ben şunu iddia ederim. Ananın son günlerinde kovan terki çok oluyor. 2017 Apimondia sunumlarında, Bilim çevresinin Bu konuda kesin ‘sebep şu’ diyemediklerini öğrendim. Nedenleri; Parazitler (arıları kovan içinde rahatsız eden, pis koku yayan bir canlı veya ölüsü vb) [dikkatinizi çekerim, varroa var diye arı kovanı terk etmez, etse bile, üzerinde götürecek], bitki ilaçlarından dolayı kovan önünde ve içinde ölü arılar olur veya hiç arı kalmaya bilir.

Brezilyada 2018 Ara. 2019 Mart ayları içerisinde, bitki böcek ilaçları nedeni ile 500 milyondan çok arı ölümleri olmuş. Hatta face sayfamda Brezilyadaki arı ölümlerini yayınladığımda Portekizli sayfa arkadaşım Adeilson Mendes: Portekizde çiftçiler arıları düşünmeyip, soya fasulyesine bolca ilaç veriyorlar diye yazmıştı),  özellikle petekteki bal ve polende olan kötü kokulu ilaç birikintisi, balın olmayışı, yetişkin arılarda stres (misal: bir babanın -evime ekmek alamıyorum deyip, intihar etmesi gibi. Arılarda kovanda yiyecek yok, hepimiz azaldık, dışarıdan saldırsalar kendimizi koruyamayız iç güdüsü), Aşırı antibiyotik, Mısır şurubu, O bölgede kalmayan bal polen miktarı, Kovanı etkileyen mum güvesi çokluğu (bir zaman bir yerde gördüm. Güve kovanı sarmış içinde koloni yoktu) ve kovanı terk etme alışkanlığı olan soydan gelmeleridir. —-

COLOSS; İsviçre de bal arıları hakkında araştırma ve korunmasını amaçlayan bir kuruluş. Avrupa ve Türkiyede 2017-18 yılı kış mevsiminde %16 oranında arı ölümlerinin olduğu tespit edilmiş.

Arılarda Yaz ve Kış kayıpları ve nedenleri:

  • Ana arının ölümü ve ana arının erkek larvasını az veya hiç atmamış olması,
  • Kovan içinde yeterli yiyeceğin olmayışı ile beslenme bozukluğu, paraźit, virüs, bakteri, arıların nektar ve polene ulaşmasının zor olması koloni çökmesine neden oluyor (unutmayın ki, bölgesine göre kışın bile açan çiçek ve polenler mevcut)
  • Araştırma neticesinde, yoğun meyve ve mısır püskülünden toplanan aşırı miktardaki yağlı polen, kolonilerde çöküşe neden olmakta,
  • Günlük hava değişimleri,
  • Yabani ot ilaçlanması. Bu durumda işçi arılar önce tektek sonra topluca ölmekte. Öyleki, petek üzerinde bal, polen, açık/kapalı günlük olduğu halde, ana yalnız kalıyor. Bu ilaçlama şekli ise, dünyada yaygın olmakta. 26.06.2019

2 ile 4 hafta içerisinde kovanda azar azar arı kaybı oluyor ise, arı kovanı terk ediyor demektir. Hatta peteklerde ana arının günlük atacağı boş gözler olmayıp, bal ve polen çok olduğunda bile, arıların kovanı terk ettiği biliniyor. Baz istasyonlarının arıya etkisi olmadığı görüşü hakim. Koloni, kovanı terk ederken geride ana ve az sayıda genç arı kala bilir. Çita üzerinde bal, polen hatta kapalı yavru bile olur. Veya hepsi gider. Koloni zayıftır yağma olur, zayıf oldukları için gelen arılara saldırmazlar. Yağmacı arılar balı bitirirler, o kovanın arısıda yiyecek kalmadığı için kovanı terk eder. 08.2014

Bu gün Serikte, 01.11.2020 mutlu ve şanslı günüm. Kışa hazırlık olması için, üzerinde arı olmayan ballı petekleri, boş kovana koymuştum. Bir ara baktım, burada dışarıdaki kovanı terk etmeyen birikinti arılar var. Petekleri kontrol ettim, iki çıtada az arı ve anası var. Her nereden geldiler ise! İşte bu koloni, kovanını terk eden arıdır. Hemen bir ana kutusunu hazırlayıp şerbet verdim ve aynı kovan içinde bıraktım. Ki, 3. Gün yeni yerine koyacağım.

Osmanlılar zamanında Seydişehir de arı kovan sayısı ve vergisi.

09.2021 – Osmanlı devrinde Seydişehir’in  bilinen kuruluş tarihini inceleyen  bir araştırma yazısı  kitabı içindeki;  Arı ve arıcılık konusunu aktarıyorum.  SEYDİŞEHİR, Fiziki ve Sosyoekonomik Yapı  (1305 – 1920)  Dr. Ayşe DEĞERLİ –

Seydişehir ve bağlı köylerinde arı kovanları ve kovan başı alınan vergilerin, kayıt edilmiş yıllara göre dağılımı:

1502 yılı – 8696 kovan;  1522 yılı – 7256 kovan;  1584 yılı – 10437 adet kovan. Osmanlı Devleti, kovan başı iki (2) akçe vergi alıyormuş.

1845 yılı Osmanlı Devleti Konya – Seydişehir merkez bölgesine ait  Vergi Kayıt Defterlerinde bulunan bilgilere göre ise, kovan başı on (10) kuruş vergi alınmış. Kayıtlı kovan sayısı ve bulunduğu mahalleye göre ise:

Sofhane Mahallesi (Mh) 14,  Camii Cedid Mh. 57;  Ulu Kapı Mh. 1,  H. Seyit Ali Mh. 17,  Alaylar Mh. 30,  Debbağhane Mh. 23,  Kiçi Kapı Mh.12,  Değirmenci Mh. 56,  Kızılcalar Mh. 60,  Camii Kebir Mh. 9 adet olmak üzere toplam 279 tane kovan varmış.  05.2014

Sizlerden arı ve arıcılık üzerine gelen sorular; Ana arının günlük atması.

Ana arının ilk günlük atması yumurtlaması. 09.2021 –  Memeden yeni çıkmış bir ana arının yumurtlaması için 8 veya 12 gün geçmesi gerekiyor.  Memeden çıkan ana arının İlk 5 gün; Kovan içini, koloniyi, petekleri gezmek, tanımak, kendini feromen kokusu ile tanıtıp, kabul ettirip; kovan dışı çevreyi tanıma uçuşunu yapar. Şartlar müsait ise! aynı gün çiftleşme uçuşuna gider. Olmaz ise, tekrar kovanına girer ve ertesi gün çiftleşme uçuşuna başlar. Ana arı, cüssesine bağlı olarak 7 ile 12 erkek arı ile 30 dak. içinde bir öğle vakti (öyle anlatıldığı gibi 3-5-8 km uzaklarda değil kovanın 3-500 mt içinde. Ancak, yakınında erkek arı yoksa, o zaman bulduğu yere doğru uçar) çiftleşip, arkasında erkek arının organı ile döner. (Ana arının arkasındaki erkek organını gördüm) Döndükten 3-5 gün sonrası günlük atımına başlar. Çiftleşme sonrası geçen süre içerisinde, vücudundaki yumurtaların olgunlaşma ve günlük atılacak gözlerin temizlenmesi, ham çitanın örülmesi gibi işlerin olması gerekiyor. Hazır ana için bile 5 gün gerekiyor. Acele etmeyin. 08.2017

Sizlerden arı ve arıcılık üzerine gelen sorular; Arı hastalıklarının tümü ve Varroa.

Not; Buradaki bilgiler 2017 Apimondia, yetkili kişilerin açıklamaları, özellikle arıcılık konusunda etkin olan yabancı işletme sitelerinden yaptırdığım tercüme ve yakın ustalarımdan öğrendiğim bilgiler doğrultusunda edindiğim, tecrübelerimdir.

09.2021 – Amerikan Yavru Çürüklüğü (AYC): Yabancı bilimsel sayfalarda yaptığım araştırmaya göre bu hastalık, Dünyada en yaygın arı hastalıklarının başında geliyor. Yaz / kış mevsiminde kovanda yiyeceği olmayan işçi arıların sindirim sisteminde oluşan bir bakteriden kaynaklandığı belirtilmektedir. [Apimondia– Bu konuda açıklama yapan kişiye hastalığın nedenini sordum: Topraktan aldığı bir (mikrop) bakteriden dolayı, demişti! İki açıklamayıda birleştirdiğimizde ise! Açlık çeken arı (nektar bal yok’ki), toprakta bir yiyecek aramasına başlıyor ve bakteriyi kapıyor.] Bu hastalığa yakalanan bir tek arı; dışarıdan verilen şerbet ile hastalık mikrobunu, TÜM peteklere geçiriyor. Bakteri bulaşmış bu şerbetide, petek gözlerinde olan larvalara bal polen karışımı olarak verdiğinde mikrop, zamanla kapalı göz içerisindeki larvanın ölmesine neden oluyor. Ve geçen zaman içerisinde hasta arıda ölüyor. Dikkatinizi çekerim! Bu hastalık günlük, larva ve pupalara etki ediyor. Yetişkin arıya zararı olmuyor.

Arıda amerikan yavru çürüklüğü AYC Belirtisi ise: Arı şerbeti yemez, koloni aşırı derecede azalır, kapalı göz kapaklarının tam orta yerinde küçük iğne deliği gibi, delik olur ve bu delikli yerlere kürdan vari bir çöp sokulup çekildiğinde ise, aşırı derecede pis kokan, sümüksü bir sıvı sünerek çıkar.

2017 Apimondia – Konferansta – Hastalık nasıl yayılıyor diye sorduğumda? Ölen arıdan bulaşıyor/ bulaşmış oluyor, demişti. Kovan içi ve dışında bu arı ile temas eden diğer arılara,Hastalıklı kovanın arıları veya peteklerinin başka kovanlara verilmesi ileKullandığımız arı ve arıcı malzemeleri ile Kovanlar arası yapılan yağmacılık sebebi ile, olmaktadır.

Temizlik şekli ise: Önce kapalı, açık yavrulu ve yavrusuz tüm ballı çitaları kovanlığın biraz uzağında yakıp, gömünüz (mecbursunuz). Hastalıklı ana dahil tüm arıların hepsini başka temiz bir kovana koyup, peteksiz  akşam vakti 5 km uzağa götürünüz. –başkasının kovanlarınada yakın olmasın–  Hastalıklı ağaç kovanınızın içine  pürümüz alevini tutup gezdirin. Diğer kullandığınız ağaç ve plastik kovanları arı ve arıcı malzemelerinizi  5 lt su + 1 lt çamaşır suyu ile yıkamanız şart. Bu su ile yıkadığınız her şeyi açık havada, güneş altında, kurutunuz. Değilse bu kokudan arılarınız ölür. Ertesi gün akşam vakti fısfıs ile4 lt şekerli şerbete, 50 gr  Terramycine  hazırlayıp 5 km uzaktaki arılarınızın yanına gidip kovan içindeki arıların üzerine püskürtünüz. Bu işlemi her 3 günde bir akşam vakti ve 4 kere (12 gün)  uygulayınız. İlk ilaçlı şerbeti verdiğinizden 2 gün sonrası, bu kovana hazır veya boş petek veriniz. Yalnız şerbet vermeyin. 13 – 15 gün sonra tekrar  eski yerine getiriniz. Unutmayın, bu kovanın petek ve balında zehir var

Ayrıca ana maddesi (içeriklerini bilmiyorum, yabancı sitelerden aldım)  Oksitetrasilin, Tilosin tartratı veya Lincomycin hidroklorür olan ilaçlardan birini  şerbet veya pudra şekeri ile karıştırıp veriniz. Yalnız bu ilaçlar bal sagımından enaz 35 gün öncesi verilmelidir   Apimondiadan: Amerikan Yavru Çürüklüğü için Kekik Yağı ekstratının 10 ml kadarını şerbet ile karıştırıp fısfıs ile (aynı sürelerde) püskürtün. 3.2014

arılarda yavru atma veya kireç hastalığı nedir; Yavru atma olayı, beyaz, etli ölü arının, pupa şeklidir. Beyaz renkte kireç halini almış larva ölümlerinede Kireç Hastalığı denir. Larva açık pupa kapalı gözlerde olur. Bu durum özellikle sonbahar, kış ve aylarında arının azlığı ve soğuk havanın etkisi ile bağlantılıdır. İyi günlerde ana arı günlük atar. Günlükleri ve kapalı yavruları besleyecek ve koruyacak, genç ve yaşlı arılardır. Ara ara oluşan soğuk ve rüzğar nedeni ile, petek alt bölmelerinde dolaşırken üşüyen tüm arılar, bir yerde toplanmaya başlar. Bu toplanmanın neticesinde yetişkin arının gezinmediği petek içindeki günlük, larva ve pupa açık, taze kapalı yavru arılar üşür ve ölür. Ölen larvaların görünen şekli Ölen larva ve pupalar yetişkin arılarca dışarıya atılır. arılarda yavru atma ve kireç hastalığına tavsiyem: Bahar aylarında, Uçuş deliği önünü önden tamamen kapatacak -yanlar açık- şekli ile uçuş tahtasına teneke kesip daima duracak şekli ile tutturunuz. Esen rüzgarı keser. 01.01.2011,,

Nosema neden olur ;  Nosema veya Nosemosis, ileri hallerde arının ölümüne neden olan, arıların orta bağırsağında gelişen bir parazit hastalığıdır. Nosema hastalığı nedenleri ancak laboratuvar ortamında tespit edilir. Bu hastalık özellikle kış mevsiminde olup ilk baharda soğuk ve uzun yağmurlu geçen aylarda bile görülür. Nedenleri olarak kovan içindeki nem ve bozuk beslenmeye dayanır. Hastalık kovan içi ve diğer kovanlara her türlü yiyecek, petek ve malzemeler nedeni ile taşınır.

Nosema Belirtileri: Koloni ve arı huzursuz, saldırgan olup, koloni düzgün gelişmez ve ölüm oranları yüksektir. Petekler, kovan içi ve dış yüzeylerinde çizgi halinde ishal pislikleri görülür. Hastalanan arı uçamaz, kovan önlerinde sürünür, felç olup, C biçimi  kıvrılmış ve kanatları yaygın olarak ölür. Hastalığa yakalanmış ana arı, huzursuz olup hareketi azalır. Petek üzerinde durmaz, düşer kovan içinde gezinir, günlük atmaz ve ölür. Ana arı ishal değil, kabız olur.

  Nosemanın doğal tedavisi  nane, papatya, fesleğen, çıngırak veya civan percemi otunu kaynatıp, suyunu şeker ile karıştırıp verebilirsiniz. Bu arada kovanlar çamaşır sodası veya pürümüz ile temizlenmeli, petekler atılmalıdır. Veya; Arılar protofil ( ot çayı) veya fumidil B antibiyotik verilerek tedavi edilir. Protofil, 1 lt şurup içine 17 ml olarak verilir.

Varroa : Varroa,  arının ensesi diye tarif edebileceğimiz, başının arkasında  siyah sert yer ile karın bölgesi üzerinde duran  gezinen  kestane şeklinde kahverengi renkli bombeli, bir toplu iğne başı kadar bir böcek.  

Varroa ile mücadele, Bir kaç çeşitle yapılır. 2017 Apimondia sunumları ile araştırdığım sitelerden edindiğim bilgiler üzerine: Oksalik ve formik asit hakkında: Varroanın, arının vücudunda açtığı yaradan kan emmidiği ve yaranın daha fazla büyümesine ve  arının başka yerlerinin tahrip olmasına neden olmakta, arılarda erken ölüme sebebiyet verdiği belirtiliyorAsit cinsi ilaçların arı kovanlarına gaz şekli veya karton ve sıvı şekli ile verilmesine karşıyım! Neden? Kovana dışarıdan buhar/gaz şekli verilmesi ile kovan içine karton üzerine akıtarak veya bir kap içinde sıvı olarak konulmasını, damlama şekline göre arının kendi ölümünü daha çok etkileyeceğini düşünüyorum. Neden? Damlatılan sıvı asitlerin, varroanın açtığı yaraya denk gelmesi ancak tesadüfi olurken! Ayrı yaranın buhardan kurtulma şansı yoktur. Bu açıklamayı, apimondiada yapmışlardı. Duman türü amitraz ilaçlı kartonların, aşırı verilmediği müddetçe zararı yoktur. Bu yöntemi ise, her 3 güne bir, 7 sefer vermeniz daha etkili olur. Amitraz etkili ilaç alacağınızda, kutu üzerinde yazan miktarına bakarak, en fazla olanını alınız. yalnız Mayıs ayından sonra verilmesi sağlık acısından zararlıdır. Kurutulmuş yafa cinsi varroa için portakal kabuğunuda duman türü cinsi için uyguladığınız usulü uygulayınız. Portakal dumanını her daim verebilirsiniz. Yalnız her verdiğinizde uçuş deliğini, 15 dak. kapalı tutmanız, bu yöntemi ilk açıklayanların tembihidir.

Varroa için Esansiyel -uçucu- yağlar : Varroa için Timol esanslı kekik yağı, Mentol, Kafurun, Okaliptüs yağları. Bu yağlar eczane veya aktarlarda bulunur. Bu yağlar tehlikesizdir. Kokusu ağır olduğu için  petek ve bala sirayet eder. Kekik yağı için uygulama şekli olarak; 15 C’ ve üzeri havalarda, 10 Çitalık kovana 5*10 ebadındaki kalın saman kağıtlı karton (veya ambalaj kartonu) üzerine, 2 mm yağı döküp çita boşluğu arasına denk gelecek şekilde yerleştirip, Örtü tahtası hemen kapatınız. Veya yaptığın 5 lt şerbet içine enjektör ile 3 ml kadar kekik yağı karıştırılması uygundur. Yalnız bu miktarın hepsini kovanlara  azar azar bölüştürmeniz ve her 3 güne bir 7 kere uygulamanız yerinde olacaktır. En temiz ve tehlikesiz şekli, daha önceden hazırlanılmış  varroa için pudra şekerinin, çitaların arasından arıların üzerine  bir şekilde tuzluk cinsi bir elek veya avuç içi ile dökülmesi ve yafa portakal kabuğu  tütsüsü dür. Her vakit yapılabilir.

Varroa ile mücadelede Petek altının kesilmesi: Özellikle nisan ve mayıs aylarında her kovan içerisindeki ham 1 -2 çitanın en alt tel kısmına gelen bölümü kesilir, bu şekilde kovana yerleştirilir. Bu kısma arılar erkek gözü olacak şekli ile mum örerler. Varroa en çok erkek arı gözlerinde olur. Ama, erkek arıdan inip işçi arıların üstüne çıkarlar. Bu gözler sırlandığı zaman telin dibi ile kesilip atılır. 02.2018

Ayrıca; Arı Sağlığı ve Arı Hastalıklarının tedavisi hakkında yazıma bakınız.

Varro ile mücadeleyi, kendiniz tam şekli ile yapmazsanız! Veya 5 km mesafe içindeki arıcı yapmaz ise! Varroadan kurtuluş yok. 09.2021.

Sizlerden arı ve arıcılık konusunda gelen sorular; Akdeniz bölgesinde arı bakımı.

09.2021Akdeniz ve antalyada kışlık arı bakımı: Bulunduğunuz bölgenin tam durumunu bilemem. O bakımdan farkı kesin bu, diyemem. Yalnız bildiğim bir şey varsa! Gideceğiniz bölgeye kuvvetli yağmurlar yağmadan gelirseniz, arı sayısında çok azalma olur. Şöyleki; Her yerde olan, kimi yerde cimcime arı veya eşek arısı denen ve özellikle bal çalan ve duvar kovuklarında yaşayan az tehlikeli yaban arısı var. Ayrıca, boyu 3,5 / 4 cm olan kimi yerde kızıl arı veya borazan arı denen, eşek arısından daha tehlikeli, özellikle toprak altında yaşayan başka bir yabani arı mevcuttur.

Buralara gelmeden önce, yanınızda bolca fare yakala tutkalı, sinek öldürücü fıs fıs ilaçlar, kokusuz haşere öldürücü sıvı, toz ilaçlarını getiriniz. Haliyle buralarda, aralık ayının başına kadar günlük atımı olur. Haliyle en geç her 15 günde bir genel kovan bakımı şart. Yağmur sonrası çiçek açan akdeniz bölgesinde nektar ve polenli bitkiler olarak pürem, sarı çiçek, kiriş, boynuz ve yeni dünya ağacı ile Mart ayı ortasından itibaren narenciye olması, nedeni ile kuvvetli arınız varsa, memleketlerinize ballı gitmeniz mümkündür. Günlük atımı, genelde kasım ayı sonu durur, Ocak 25 itibari ile tekrar başlar. Erkek arılar, nisan ayı içinde tam olgunluğa erişirler. Bu durum, iç bölgelere göre, yeni ana üretiminin erken olmasını sağlar.

Sizden arı ve arıcılık üzerine gelen sorular; Ana ızgarası.

09.2021ana arı ızgarasını görevi! Ana arı ızgarasının; kovan içindeki balın az veya çokluğu ile direk bir alakası yok. Görevi, ana arının kuluçkalık olarak kullanılan alt ana kovan veya üstünde kuluçkalık olarak kullanılacak kattan, ana arının ızgara konulan ilavenin üstündeki bölmelere geçmesini engeller. Böylece, ızgara üstündeki peteklere günlük atılamadığı için, buradaki peteklere arılar, bal birimini yaparlar. Ana ızgarası, standart kovan ölçülerinde olup, adı üstünde araları 5 mm (yarım santim) boşlukları olan plastik bir maddedir. Ana arı, her ne kadar ‘feriştah’ bile olsa, işçi arının gözetimindedir. Tarlacı arı; nektarı veya şerbeti ana arı ızgarası olsa da – olmasa da Ana arının günlük atmasını beklemeden, boş bulduğu göze, yığmaya başlar. İşçi arı; her canlı gibi, önce kendini düşünür. Ana arı ızgarasını koymanız; balın çok olacağı manasına gelmez!  Ama; ızgaranın olumsuz bir etkisinin olacağı muhakkaktır. Şöyle ki; Izgara sayesinde koloninin gücünün zayıflayacağı;  KESİNDİR. 07.2016

Akdeniz Bölgesinde Pürem ve Keçi Boynuzu Balı Üretimi.

12181020142224 - Çiçekli pürem (5)

 Pürem balı,  eylül /ekim ayında bitkinin nektarından oluştuğu için bu ad ile anılmaktadır. Pürem balı nasıldır?  Kırmızı – kahverengi karışımı bir görüntüsü ve  kendine has hafif ekşimsi, insana ferahlık veren kokulu bir tadı var. İlk zamanlarda pürem kokusu belirgin olur. Resimdeki  bal kavanozlarından öndekiler pürem, keçi boynuzu, sünemit balı, arkadaki çiçek balıdır. Öndeki pürem balları  kristalize olmaya başlamış. Pürem balının kristalize hali, diğer bitkilerin kristalize halinden, farklı oluyor. Sanki havada uçuşan bir tüy gibi. Eski arıcı arkadaşlar: Pürem balı 7 (yedi) derde deva, 7(yedi) derdi azdırır derler.

2011 Eylül ayında, Seydişehir deki  gezgin arıcılık  yapan arkadaşlar Manavgat’a yağan yağmur haberinden sonra  kovanlarını toplayıp, genelde daha önceden bildikleri noktalara akın ettiler. Yağmurların yağması  ile yapılan kovan nakli pürem nektarı içindir. Yalnız, Antalya bölgesinde olduğu bilinen ve toprak altında, duvar deliklerinde yaşayan, boyları en az 3.5 cm olan Kızıl arılar, İç Anadolu bölgemizde yaşayan küçük sarı arılardan daha tehlikelidir. Çünkü:

İç Anadolu bölgesinde yaşayan sarıca arılar, genelde kendine saldırılmadığı müddetçe sadece kovan içerisindeki balı yerler. Ak Deniz bölgesindeki kızıl arılar ise, bal arılarına saldırırlar. Bal eksilirse, bir şekilde bal tedarik edilir. Ama arı giderse, kötü olur. Tavsiyem, Antalya bölgesine kovanları götüreceğiniz de, yanınıza sinek öldürücü -fısfıs tüpler ile toz veya sıvı DDT  alınız. Bu ilaçları sıkmak içinde yanınızda fıs fıs püskürtme işlemi yapan plastik tabanca kutuları bulundurunuz.

Gelelim püremin bulunduğu bölge ve pürem balı üretiminin ne olduğuna : Pürem bitkisi, bir nebze çalı şekline benzer.  Seydişehir üzerinden  Manavgat yönüne doğru gidişte, Gündoğdu ilçe yol ayırımını tahminen 5 km geçildikten sonra, yol kenarındaki tepe ve dağ üzerinde görülmeye başlanır. Yalnız bu bitki, Ak Deniz bölgesinin her noktasında görülmüyor.

Gördüğüm ve soruşturduğum üzere 2010 yılındaki pürem balı hasadı, Seydişehir deki arıcı arkadaşları oldukca memnun etmişti. 2011 yılı  Ekim ve Kasım aylarında yapılan hasattan pek memnun olanını görmedim ve duymadım. Peki geçen sene bal hasadı iyi iken,  bu sene neden olmamıştı? Bütün mesele, meteorolojik koşullara dayanıyor.

2013 Kasım itibari ile Manavgat ta yetişen pürem bitkilerinin çiçekleri tam açmadı. Yinede ekim aralık arası polen için sünemit, pürem  ve keçi boynuzu bal hasadı ekim/kasım arası güzel oldu. 11 kovanımdan az- çok 24 çita aldım ve strafor ile sıkıştırıp şerbetledim.  31 Aralık 2013 Salı günü tekrar kontrola gittim. Bir kovanımın anası ölmüş. Kalan arıları dışarıya silkeledim. Bu arıların üzerinde ana kokusu olmadığı için, diğer kovanlara sorunsuz girerler. Diğer kovanlardan birer çita  çektim. Alt hava giriş ile üst çıkış yarıklarını biraz daralttım. Bazı kovanlarda hala alınacak  nektarlı çitalar vardı, Almadım. Çita aralarına ilaçlı karton  ve örtü tahtası üzerine -her ihtimale karşı- sorma şeker koyup, kapattım.

Ak Deniz bölgesine Sonbahar ve Kış mevsiminde, denize bakan taraftan bu bölgeye yağış ve sıcaklık gelse de, yükseklere yağan karın soğukları,  poyrazdan güneye doğru esen  soğuk rüzğarlar vasıtası ile,  bu    bölgeye inmektedir. Bu soğuklar, bitkinin tam açmasını veya nektarını oluşturmasını engelliyor veya oluşumu geciktiriyor.

Az yağan yağmur, bitkiyi besleyemediği gibi çok yağan yağmur da, nektarı akıtıyor ve tarlacının araziye gitmesini engelliyor. Hatırlarsanız 2011 yılı Antalya bölgesinde, bol yağış oldu. 12.2011