Antik Mısır’ın Kısa Özetine; Dünyada ilk imparatorluk olan TEK MİLLETLİ ULUS devlet; Firavunların ülkesi Mısır devleti olmuş diyerek başlıyorum.
Bu imparatorluk, ilk kurulduğu MÖ 3100 yüzyılı ile 1549 yılları arasında Krallık;
Küçük yaşta kral olan I. Ahmose MÖ 1549 yılında krallığını İmparatorluk haline getirmiş. İmparatorluk süresi MÖ 332 yılına kadar 1247 yıl devam etmiş
MÖ 332 yılında Makedonya Kralı Büyük İskender, Mısırı fetih ederek İmparatorluğa son vermiş. Bu tarihten hemen sonra İskender’in ölümü ile generali Ptolemaios, iktidarı ele geçirmiş.
Makedon generali Ptolemaiosun soyu. MÖ 30 yılına kadar devam etmiş. Bu tarihte Roma İmparatorluğu Mısır devletini, kendine bağlı eyalet haline getirmiş.
Krallık; MÖ 30 – MS 249 arası 279 yıl Roma Imparatorluğuna bağlı eyalet olup, devlet olma özelliğini kaybetmiş. Bu süreler Krallık – İmparatorluk – Krallık olarak toplam 3100 – 30 arası= 30 yüzyıl, 3070 yıl devam etmiş.
Mısır Devleti; Aynen Osmanlı’nın kuruluş, yükseliş, gerileme ve yıkılış devirleri gibi üç bölüm halinde anlatılıyor. Kuruluş ANTİK, yükseliş ESKİ, gerilime YENİ KRALLIK ve devamında yıkılış devirleri.
Antik Mısır Devletini, MÖ 3100 yılında Mısırın Güney bölgesinde (Sudan ülkesi tarafında) ilk kral Menes tarafından kurulmuş. MÖ 2630 YY ‘da kral Djoser; Mimar- Rahip- Doktor/Şifacı İmhotep’ten kendisi için anıt mezar tasarlanmasını istiyor.
Böylece Mısır tarihi ile özdeşleştirilen Piramit mezarlar devri başlatılmış oluyor. Bu kral için yapılan ilk mezar, Basamaklı Piramit olarak yapılmış.
MÖ 2589-2566 yılları arasında kral olan Khufu (Keops) için yapılan piramit mezar, Dünyanın 7 Harikasından biri oluyor. Bu mezarlığın yapımı 20 yıl sürüp, inşaatında 100.000 kişi çalışmış. Kral ölmeden 3 yıl öncesi bitirilmiş.
Bilinen şekli ile halk, bu şaşalı mezarlar nedeni ile, MÖ 2200. YY da Firavunlara tepki göstermişler.
Güneş Tanrısı Ra’ya ilk inanış yılları
Sonrası devam ettirilen bu piramit inşaatlar nedeni ile firavunların şahsi hazineleri azalmış. Akabinde ekonomik zorluklar baş göstermiş. Devamında ise firavunların toplum karşısındaki etkinliği azalmış.
Öyle iken Mısır tarihinde büyük kaoslar olmamış. Bu ülkede yoksulluk ve zenginlik, Nil nehrinin doluluk ve taşkınlığı ile, nehrin çekilmiş olduğu yıllara göre değişiklik göstermiş. Nehir taşkın olduğunda ürün ile birlikte vergiler artmış. Çekildiğinde ise, ürün ile birlikte vergilerde az alınmış.
Mısır devleti ve ülkesi, böyle bir kıtlık yılında, siyasi ve ekonomik olarak Yukarı ve Aşağı Mısır olarak ikiye bölünmüş. Güneyin Kralı Narmer tarafından tekrar tek devlet yapılmış.
MÖ 1347 yılında 18. hanedan Kralı 4. Akhenaton, çeşitli tanrıları ortadan kaldırarak, aynen Hz (Yusuf) Musa gibi tek tanrı Aton – Ra’ya tapınılmayı mecbur etmiş. Yinede halkın arasında çok tanrılar var edilmeye devam edilmiş.
Halk; Bolluk, Kıtlık, İyilik, Kötülük anlayışına göre çok çeşitli tanrılara sahip idiler. Ve tanrılar halkın arasında bulunan, her türlü bakımı yapılan put vari varlıklardı.
Hristiyanlık, MS I. yüzyılda Mısıra gelmiş. Mısırı zapt eden bütün krallar, Mısırın geleneksel tanrılarını kabul etmiş ve bunlara tapınmaya devam etmişler.
Firavun; gök ve savaş tanrısı Horus ile özdeştirilen, dünyadaki tek yaşayan ilahi bir güç olarak görülürdü. Öyle iken Mısırda muhalif olan siyasi bir güç bile bulunuyordu. Kral, zayıfları kollayan bir erk idi. Kralın çocuklarına mecburi olarak 40 şart öğretilirdi. Bunlardan bir örnek ise; – Sana yalvaranı dinle, idi.
Nehirde kullanılan tekneler. kamışlardan yapılmış. Öyle ki bu tekneler karadan götürülürken, kısım kısım parçalara ayrılıp, gidilen yerde tekrar birleştirilmişler.
Mısırın Güney (iç) kesim sembolü Lotus çiçekleri olurken Kuzey bölgenin sembolü ise; Papirüs bitkisi olmuş.
MÖ 1991-1962 yılları arasında hüküm süren I. Amenemhat, antik Mısır tarihinde ilk örnek olarak oğlu I. Senusret ile ülkeyi birlikte yönetmiş. Daha sonra oğlu babasını öldürmüş.
Antik Mısır Devletinde hem Kraliçe hem Kral olan MÖ 1789-1786 yılları arasında hüküm süren Sobekneferu olmuş. Bu kral/kraliçeden sonra ise aynı niyet ile koltuğa MÖ 1503-1482 yılları arasında oturan Hatshepsut olmuş.
İsrailoğullarının adı, Antik Mısır tarihinde hiç geçmez. Hatta Mısır tarihinde ‘en gereksiz kral’ olaeak görülen 4. Ankhenaton’un varlığı ve adı bir şekilde bir yerde bulunurken! İsrailoğulları hakkında en ufak bir kırıntı şimdiye kadar hiç bulunamadı.
Bu bilgiler, firavunlar-tarihinden-bir-ornek/ Firavun Akhenaton ve Hz Yusuf yazımda olduğu gibi, çeşitli yabancı site sayfalarından ve televizyon yayınlarından not edilerek alıntı yapılmıştır. Nisan 2025 / 26