DÜNYA ÜZERİNDE SICAKLIK ve SOĞUKLAR.

DÜNYA ÜZERİNDE SICAKLIK ve SOĞUKLAR.

OCAK 2026.  Dünya Üzerinde Sıcaklık ve Soğuklar ;</strong> enlem boylam ile rakımlarının deniz seviyesinden itibaren ne kadar yüksekte olup olmadığı ile alakalıdır. O bölge yada ülke iklim tespitleri, yıllara tekabül eden kayıtlara dayanır.

Bu tespitlere kesin ulaşabilmek için ise, 12 ay 365 gün ve geriye dönük 10 yıllık iklim verileri kayıtlarının ortalaması baz alınır. Bunların başında termometre ile ısı tespiti gelir. Dünya meteoroloji kurumları standartlarına göre ısı tespit cihazı olan TERMOMETRE ile en doğru ölçüm yapmak için:

Termometre, yerden 1,2 ile 2 m arası yukarıda olmalı. Bu yükseklikler, standart ölçüm noktalarıdır. ( aşağıda B1 şıkkında metre ve sıcaklık farkını görünüz) Duvar dibi, ağaç yanı olmayacak. Dört tarafı kapalı, içinde hava sirkilasyonu olan,  gözenekli,  beyaz boyalı,  kutu içinde gölgelendirilmiş, güneş ışınlarını görmeyip, ısısını hisseden açık  bir alan içinde ölçüm yapılmalıdır.  Kaynak: NASA-BBC

SİBİRYA VE KUZEY KUTUP BÖLGESİ KIYASLAMASI 

Sibirya’nın Daimi Soğuk Olmasının Nedeni (en soğuk değil):  Kuzey Kutup (KK) merkez noktası, dairesel enlem olarak 75-90′ tepe enlemleri arasındadır. Enlem olarak Aşağıya inildikçe Grönland Adası 60-80′ enlemleri arasında bulunmakta.

Sibirya toprakları ise ağırlıklı olarak 60-70′ enlemleri arasında yer almaktadır. Enlem hesabına göre bakıldığında Sibirya’nın; KK ve Grönland Adasına göre bir tık daha fazla sıcak olması gerekirken! Yerleşim yerleri içerisinde, Dünyanın en soğuk yeri oluyor. 

Bu bölgeler için gismeteo.ru.com sitesinden aldığım anlık ısı dereceleri 14.12.2025 ve saat 22⁰⁰  (tepede olan KK’dan GK doğru)   A. KK – 14 C’ Yazın + 32 C’ ye kadar çıkıyor  B. GRÖNLAND  – 3 C’   C. Sibirya YAKUTSK44 C’ (12 ay ort. – 7.5 C’) Ve  D. Güney Kutbu – 32 C’ Yaz ort. -28 C’ 

Bu Tespitlere göre Sibirya bölgesinin KK’na göre EN SOĞUK olmasının nedeni; Bilimsel olarak adı donmuş toprak olan, PERMAFROST tır. KK sıfır (90′) noktasında toprak yok. Sibirya bölgesinin toprağının tamamı buz ve donuk vaziyettedir. Buna sebep olan ise;

a– Buz ve kar (beyaz),  güneş ışınlarını uzaya yansıtır. Bundan dolayı Güneş ısısı hem karı eritemiyor, Kar erimediği içinde,  ısı toprağa geçemiyor. Kaynak Livescience.com 

b-Sibirya’nın Batı yönünde Ural sıra dağları Atlantik üzerinden gelecek serin havayı salmıyor. c– Güneyinde olan Pamir ve Himalaya yüksek dağları ise; Pasifik ve Hint Okyanusu üzerinden gelecek tropikal NEMLİ sıcak havayı engelliyor. Ayrıca;

d – Bu etki (c) Taklamakan ve Gobi Çölünün Oluşma Nedeni olmuştur. Yüksek dağ silsilesi, bu çöllerin Hint Okyanusu dan gelen yağmurdan daimi mahrum kalıp,  çölleşmesine neden olmuştur. Buna ilaveten Sibirya bölgesine, Kuzey Buz Denizi üzerinden, daimi serin ve soğuk kutup soğukları geliyor.

GRÖNLAD VE KUZEY KUTBUNUN SICAK OLMASININ NEDENİ.

1. Büyük ve Hint Okyanuslarında güneşin etkisi ile ısınan yüzeysel deniz suyu, Golfstream Sıcak Su akıntısı adını alarak, Afrika’nın güneyinden, Atlantik Okyanusuna gelip,  KK bölgesine kadar su yüzeyinden sıcaklığını taşımaktadır. Bu sıcaklık KK, Norveç, Grönland ve İzlanda adası bölgesini önce ısıtıyor. Okyanuslar,  yazın güneş ısısını depolayıp, kışın bu ısıyı atmosfere salıyor. 

Sonrası ısı nedeni ile eriyen buz ve kar suyu, bu sefer sıcak suyu soğutuyor. Kışın bu akıntının ısısı düşse bile, 365 gün devam ediyor. Avrupa kıtasının tamamı,  aynı eylemde olan Abd, Kanada ülkesi ve şehirlerine göre! Golfstream akıntısı sayesinde daha sıcak olduğu belirtiliyor. Genel olarak Ocak ayında bu ülkelerde sıcaklık 0 C’ iken, Avrupa Kıtasında + 4.56 C’ oluyor. KAYNAK: NASA 

2. 1880 Avrupa Sanayi devrimi sonrası, sanayi bacaları otomobil egzoz gazları etkisi ile özellikle kuzey yarı kürede oluşan Sera gazları nedeniyle bu bölgelerde iklimi etkileyen ilave sıcaklıklar oluşmaktadır.

Her ne kadar Sera gazları devam etse de,  Dünyanın 60′ enlemi üzerinden itibaren başlayan Kuzey kutup bölgesine doğru kar, her daim yağmaya devam edeceği belirtilmektedir. </strong>  Himalaya dağ zirvelerindeki buz kalınlığı artışı, 1960 yılına kadar devam etmiş. 2018 yılına kadar ise, 1960 yılındaki son kalınlık tepesinden tabana doğru 80 metre erimiş. Bu sonuç, Dünya Üzerinde Sıcaklık artışının bariz göstergesidir. Kaynak: CIA- NASA 

Golfstream Sıcak Su Akıntısı Hakkında : Amerika kıtasının Şili tarafından ile, Hint Okyanusu / Afrika Güney ucundan Atlantik Okyanusuna birleşerek akan bu akıntının özelliği;

(Bir saniyede ve hacim olarak akan sıcak su miktarı!!) 17 milyon m³ ve sıcaklık derecesine uygun bir tespit yapıldığında, aynı anda çalışan bir milyon adet enerji santralinin,  bir saniyede ürettiği elektrik enerjisine mukabil ediyor.!!!

Öyle ki; Bu akıntının atmosfere saldığı ısı, dar ve uzun olduğu için Avrupa Birliği kıtasının iç kesimlerinin ortasına kadar etkisini göstermektedir. Kaynak: NASA- livescience 

DÜNYANIN DAİMİ EN SOĞUK YERLERİ 

Kasım 2013- 2014 Ocak tarihleri arasında Rus RTG Tv kanalı üzerinden Sibirya soğuklarını 50 gün boyunca not ettim. Bu günlerde en soğuk yer Yakutsk şehrinin 50 günlük ortalaması  -32 C’ olmuştur.  Kaynak: Kendi çalışmalarım. 

Dünyanın En Soğuk Şehri. Rusya – Sibirya/Yakutsk bölgesi şehri olan Verkhoyansk rakım: 130 m. 1888 yılı Ocak ayı -67.8 C’. Bu yerleşim yerinde en yüksek anlık sıcaklık 20 Haz. 2020 + 38 C’ olmuş.

Yine aynı bölgede yer alan  Oymyakon (Oimekon) Köyü rakımı 730 m. Kış mevsim etkisi 9 ay sürmektedir. Yıllık Ortalama sıcaklık ise -40 C’. Bu iki bölge daimi yerleşim yerleridir.

Grönland Adası (hepsi anlık) 1924 yılında – 71.2 C’ ve 1933 yılında – 69.8 C’ olmuş. 22 Aralık 1991 günü  – 69,6 C’.  Mars gezegeninden bile en soğuk günü yaşamış. Kaynak: NASA / Rus Bilimler Akademisi  meteoroloji istasyon kayıtları ve livescience

Dünyanın En Soğuk Yerleri : (hepsi anlık) ABD / Alaska Barrow bölgesi KK yakın yıllık ort. – 20 C’ ● ABD nin Utah Eyaletinin Panguitch yerleşim yeri. Meksika bölgesine yakındır. 6 Aralık 2013 gününe ait en soğuk hava derecesi O gün için – 45 C’.  KK Kuzey İstasyonu noktası yıllık ort. – 47 C’ 1954 yılında Bu bölgede – 66 C’ görülmüş. ● ABD/Alaska Eyaleti Creek bölgesi en fazla 1971 yılında – 62 C’ ● Dünyada ilk Altına Hücum olaylarının yaşandığı 1800 yılında Kanada – Yukon bölgesinde kurulan Budak köyü 1947 yılında – 63 C’.  07.2017  Kaynak: www.uznayvse.ru

NASA, 9 Aralık 2013 Pazartesi tarihli paylaşımına  göre. Yüksek çözünürlükte termal kızılötesi sensörlü cihazlara sahip Landsat 8 uydusundan. ABD Jeoloji Araştırma bölümü görevlilerinin Antarktika da 32 yıldır karadan yaptıkları araştırma tespit sonuçlarına göre;

Dünyanın En Soğuk Bölgesi – 93.2 C’ (- 136 F) ile  Doğu Antarktika yaylasıdır. Bu düşük ısı 10 Ağustos 2010 tarihinde tespit edilmiş anlık derecedir. Daha önceleri de belirttiğim gibi bu nokta ve kıtada sadece araştırma amaçlı çalışan kişiler vardır. Güney Kutup (GK)  Kuzey Kutup (KK) bölgesinden her daim daha soğuktur.

GK merkezi tamamen toprak bir tabakadan oluşuyor. G.K. bölgesindeki buz kalınlığı, 4.8 km kadar oluyor. KK tamamen deniz üstü kalın buz tabakasından oluşmaktadır. GK kıtasında,  kraterinde lav kaynayan iki tane  yanardağ hâlâ mevcut.   

DÜNYANIN EN SICAK YERLERİ 

A- Dünyanın Sürekli En Sıcak Yerleşim Yeri . Etiyopya Dallol bölgesidir. Bu yerin kış mevsimi dahil 12 ay365 güne tekabül eden sıcaklık ortalaması. +34.4 C’. Bu yerleşim yerinde 3 ay 92 güne tekabül eden  yaz mevsiminin sıcaklık ortalaması ise. +47 C’ dir.

B1 – Dünyanın En Sıcak Yeri. Libya – El Aziziye yerleşim bölgesidir. 1922 yılı Eylül ayında vuku bulan sıcaklığın anlık 57.7 C olduğu, kayıtlara geçirilmiştir.  3.2018 ile;

1915 yılı Arizona Tuskon Çölü yüzeyinde anlık 71,5 C’ – Aynı anda ve aynı noktanın 4 mt üstünde ise sıcaklık 42,5 C’ olarak ölçülmüş. Aradaki fark 29 C’

C- Güney Afrika Cumhuriyeti Vredendal  kasabası sıcaklığı. Meteoroloji kayıtlarına göre 27 Ekim 2015 Salı gününe ait en yüksek sıcaklık anlık +48.4 C’ olmuş. 16 Ekim 1936 tarihinde Arjantin Campo Gallo köyünde tespit edilen en yüksek sıcaklık. + 47.3 C’. Kaynak: www.gismeteo.ru

D- Daimi Sıcak Olan Şehirler : Pakistan ın Karaci ve İranın Ahvaz şehirlerinin sıcaklığı 40 C’ Dikkatinizi çekerim; a, b, c, d şıkları aynı meal üzerinde değildir. 

Isınmanın nedeni? Dünyanın,  Güneşe göre 23⁰ olan açı ve uzaklığının, Güneşe doğru açısında bir yakınlaşma olduğu  belirtilmektedir. Bu durum ise,  sıcaklıkların artmasına  neden oluyor. www.livescience.com   Edindiğim bilgi doğrultusunda. Ekvator sıcaklıklarının her 10 senede bir 40 km kuzeye doğru ilerleyeceği şeklindedir.

Yine NASA bilim adamlarınca yayınlanan 16 Ocak 2015 tarihli bilgi dahilinde; Dünya yüzeyinde en sıcak yıl. Sanayi devrimi sonrası Sera gazları nedeniyle 1880 ve  2014 yılında oluşmuş.  <strong><p&amp;gt;&lt;strong> Dünya Üzerinde Sıcaklık </strong&amp;lt;/strong>&amp:    20.12.2010