12 Ay Boyunca Yaz ve Kış Mevsiminde Arı Ölümlerinin Nedenleri.

09.2021–  Burada yazdıklarım; kendi tecrübelerim, 2017 İstanbul Api Mondia’ya katılan yerli yabancı akademisyenlerin sunumları ile yine özellikle yabancı sitelerden elde ettiğim bilgileri içermektedir.

Arıcı arkadaşım; kendi tecrübem- ilk önce şu yazdıklarımı iyi bil, aklında tut. Kovanını; kışa girerken tam tekmil hazırladın. Bir tane bile Varroa yok, yiyeceği bol, hastalığı yok, mevsimde normal geçmiş olsa bile; 10 çitalık arınızın 1 Mart günü 8 çitaya indiğini göreceksiniz.  12.2015

Bilimsel olarak açıklanmış ve bilinen şekli ile; Dünyanın her yerinde geçerli olan arı ölüm nedenleri:

1 – Yer küresi ve okyanuslar dahilbu yerlerde yaşayan her türlü canlı; İnsanlar tarafından hızla tüketilmekte veya, katliam neticesinde her şey meralar, ormanlar yok edilmektedir. 2 –  Arıcı tarafından bilinçsizce yapılan, arı ilaçlamaları. 3 – Her türlü sebze ve meyve çiçeklerini, böceklerden korumak için yapılan  tarım ilaçlamaları.  4 –  Dünyada  gelişen sanayilerin zehirleri, baca dumanları ile oluşan sera gazları neticesinde yıllık ısınan veya soğuyan hava, 5 – Kışlatılan arı yiyeceğinin az olması, 6 – Varroa ile yeterince mücadele etmemek, 7 – Arıların genetiği ile oynamak, 8 – Günlük, anlık ve mevsimsel değişen, hava şartları 9 – Bölgesel veya dünya genelinde oluşan çeşitli istila şekilleri (ani iklim değişikliği, çekirge istilası, yanardağ lavı ve Türkiyede 27 Tem, 7 Ağus. 2021 arası aşırı sıcaklardan dolayı yanan ormanlarda ölen arı ölümleri gibi) 10Patojenler – Tüm canlılarda oluşan hastalıklara neden olan (grip gibi) mikroplar. 11 – Arıların sindirim sisteminde oluşan hastalıklar  12 – Özellikle arazide ve kovan içinde yiyecek olmadığı zamanlarda her an olabilecek arı ölümünün nedeni olan; Yağmacılık 09.2016

A – Bunların hepsi, insanın kendine yaptığı kötülüklerdir. Bunun içine yukarıda yazdığım şıkların % 90 girmektedir.

– Kovan içerisinde yeterli bal yiyeceğinin olmayışı. Özellikle kışın, bal yeterli olmaz ise (bilimsel açıklama) önce yaşlı arılar ölür. Bilgi maiyetinde: Marangoz/arıcı arkadaşlar ile 1 Nisan 2014 salı günü Manavgat’taki arılarımıza gittik. Kovanımın birini açtığım zaman, arıların hepsinin kovan dibinde ölü şekli ile yattıklarını gördüm. Çita üzerinde ise günlük, kapalı ile bir kaç işçi arı ve ana arı geziniyordu. Petek üzerinde ise, yiyecek bitmiş. Kaldı ki, her gittiğimizde, şerbet veriyordum. Peki neden bu hale geldiler. Tarlacı arı sayısı bitti veya bitme durumunda ve yeni çıkan genç arı’da çoğaldı. Tarlacı olmadığı için genç arılar tarlaya, çıkamıyor. Kovan dibine düşmüş arıların üzerine körükten duman bastım, hemen canlandılar.  Hemen Şerbet verip kapattım. Ikindin tekrar kontrol ettim, hepsi canlanmıştı.

Ayrıca şunu çok iyi bilin. Manavgat bölgesinde (yabani çilek) 15 Mart ve sonrasında, özellikle yağmurların yağmaması neticesinde, arazide yiyecek kalmıyor. Onun için bu tarihten sonra kovanlarınızı başka bölgelere taşıyınız. Arılarımızı aynı akşam, Akseki – Cendeve bölgesine getirdik. Buradaki yabani  çilekler, yeni açıyordu.

C – Ana arı, kovan içindeki polen miktarı ile dışarıdan getirilen taze polene bakarak, günlük atar. Bu aylarda  polen almayınız. – Kovan önlerinde ölmüş arılara bakınız.  Arıların Hortum dilleri dışarıda  ise; zehirlenmeden dolayı olan ölümlerdir. (fao)  03.2018

D –  Kovan içi ıslaklık. NEM den dolayı arıların hastalanması ve telef olmasıdır. Burada kast ettiğim, buharlaşma neticesinde, kovan dibinde birikmiş bir kaç damlalık su değildir. Esas tehlike kovan içi ve örtü tahtası altında oluşmuş pamuksu  küf ve mantar oluşumudur. Kovanlarınızı, öne doğru dengeli hafif meyilli koyunuz. (sahil bölgesinde iseniz – Çita sayısı 4 ve daha aşağısı olduğunda çitaları, giriş deliğini ortalayacak şekilde koyup, dış taraflara  strafor koyunuz. Kovan dış tahtasında çatlak var ise, buralara silikon çekiniz. Daimi nemli toprak ve kovanlarınızın kapak altına, naylon cinsi örtü koymayınız. Kovan içinde nem yapar.

E  – Her türlü arı hastalık ve ölümleri: kışın kovanlarda arı azalması ve yavru atımı Mart – Mayıs aylarında değişken havadaki rüzgarın etkisi ile üşüyen arı, yumak olur. Yumak dışında kalan çitalardaki günlük ve kapalı bebe arılar üşür ve ölür. – Arılarda Kireç hastalığı ve Yavru atımı , sır‘lanmamış veya sırlanması yarım kalmış larva ve pupanın rüzğardan üşüyen arıların, peteklerin üst yerlerine birikmesi ile, beyaz taş hale gelmesi şekli olan bir mantar hastalığıdır.  Yavru atımı ise, aynı durum nedeni ile ölen, etsi larva ve pupalardır. Bu hastalık, Havanın ısınması ve çitaları azaltmanız, arıları sıkıştırmanız halinde, geçer. Ayrıca, temmuz ayından itibaren arılar, erkek arı pupalarının atılma sebebi  erkek arı pupalarınıda atmaya başlar. Sebebi, işçi arılar erkek arılar ile birlikte, erkek arı pupalarınıda atmaya başlar. Bu durumuda, Yavru atma ile karıştırmayınız.  Mayıs hastalığı üzerinde kapalı ve günlük varken bile, içi sıvı hale geçmiş bozuk çitalara denir. – Arılarda Nosema; hastalığına yakalanmış Arının dışkısı, ishal, sarı nokta halindedir. Kışın ortaya çıkar. Nedeni ise; Arının yemiş olduğu bozuk yiyecek, içeçekten kaynaklanır. Arı pisliğini dışarıya  yaptığı müddetçe nosema hastalığı oluşmaz.

Kışın Soğuklardan dolayı dışarıya çıkıp defi hacet yapamayan tüm arılarda görülür.  Tedavisi için, 5 lt şerbete yarım çay bardağı Elma Sirkesi veya 2 ml kekik yağını en az 3 kere veriniz. Malzemelerinizi ve suyun temiz olmasını sağlayınız.  Bu  hastalığın göründüğü kovan peteklerini kullanmayıp, eritin. Durgun birikinti sular ve bozuk şerbet, nosema sebebidir. – Arılarda Amerikan Yavru Çürüklüğü; Toprakta oluşan bir mantarın kovana getirilmesi ile başlar. Kapalı yavru gözlerinde larva sıvı hale geçer. Kapakta iğne deliği görülür. Bu yavru deliğine çöp sokulup çekildiğinde kahverengi kokan bir sıvı sünerek dışarıya çıkar. Tespit edildiğinde, çitalarının hepsi yakılmalıdır. Çita ve kovanlarda koku oluşur. Kovan tahtası veya dışında ölü larvalar var ise, kovanda hastalık var, demektir. – Arılarda Koloni çöküşü, peteklerde bal açık ve kapalı yavrular olduğu halde zehirlenme sonucu arıların önce tektek sonrası bütün işci arıların ölüp, kovanda arıların kaybolmasıdır.

F– (gezginci bir arıcı arkadaşın itirafı)  Arıların yakınında  içme suyunun olmayıp, çok uzakta olması arı ölümlerine neden olmuş. Suyun olmadığını bile bile kek verilmesi, arı ölümlerinin en büyük nedenidir. Ege ve Ak deniz bölgesi  dışında  kalan  kovanlara  Aralık/Ocak/Şubat ayları içinde kek vermeyin.  Sahil bölgelerinde ise, soğukların uzun geçeceğini öğrendiniz ise, vermeyiniz.  Bu aylarda  kek verilirse kesinlikle arı ölümü olur diye, bir şart yok ama tedbir iyidir.

Varroa ile mücadele yapılması için Oksalik ve formik asitlerin verilmesinin arılar içinde zararlı olduğu bilgisine eriştim. Varroa, kanını emdiği arının vücudunda yara meydana getiriyor. Havaya yayılan ilacın etkisi anında, varroaya nasıl bir zarar veriyor ise, aynı zararın belirtisi bir kaç gün sonra,  arılarda erken ölüme neden olduğu belirtiliyor. (Kaynak FAO)

Asitli ilaçların yerine duman  veya bitkisel ağırlıklı ilaç ve eksraktlarının (yağ) verilmesi tavsiye edilmektedir.  Varroa için Timol esanslı kekik yağı, okaliptus yağının verilmesinin % 95 varan bir etki yaptığı tespit edilmiş. Aynı zamanda kurutulmuş portakal kabuğu, pudra şekeri her zaman verilebilinir. Kekik yağını, kartona emdirilmiş şekli ile verecekseniz en az 15 C’ ve üzeri günlerde, 5*10 ebatında iki ayrı saman cinsi karton kağıtları üzerine, 2 ml kadar enjektör ile çizgi halinde sıkıp, çita boşlukları üzerine koyunuz. Veya 5 lt şerbete, 2 ml kekik yağını dökün, arının gücüne görede 1-2 su bardağı kadarını dökünüz. Bu yöntemi 3 gün ara ile en az (7) kere veriniz. Okaliptus yağı  hakkında bir uygulamam yok. Yalnız, asit cinsi ilaçların etkisi kısa sürede olurken, yağ cinsi ilaçların etkisi bir kaç gün sonra görülür. 03.2018

H – Özellikle Mart, Nisan, Mayıs – Ekim, Kasım ayları içerisinde, peteğin boş dip tarafına, strafor koyunuz. bkn. -Arıların kovanda strafor ile sıkılaştırılması-

– Son yaptığım araştırmaya göre, cep telefonu istasyonlarının arıya zararı olmadığı yönündedir. 03.2018

İ – Arıların kovan önünde çok fazlası ile uçuştuklarını gördüğün an arılarda yağma olmasa bile – hemen uçuş deliğini kapatınız.  Başka bir şey yapmayıp, en az 30 dk. BEKLEYİN; dağılsınlar veya kovan üzerine yapışsınlar. En güvenli şekli bu. Yalnız kovan içindeki arıların hava almasını engellemeyiniz. Uçuş tahtası delikli, kovanınız alttan polen tuzaklı ise, sorun yok. Kovan önünde uçuşların azaldığını ve arıların  çoğunun kovan üzerine konmuş olduğunu gördüğünüzde, uçuş tahtasını açınız.

J – Bulunduğu ortama uyum sağlayamayan melez arı cinslerinde her daim arı ölümleri olabilmektedir.

K – (tecrübem) Kışlatacağınız arı ve kovanlarınızın, uçuş tahtası üzerinden ön tarafa doğru ve uçuş deliğini önden kapatan, yanları açık şekli ile teneke kesip, vida deliğine tutturmanız Son ve ilkbahar ile kışın kovana direk gelecek soğuk rüzgarlı havayı izole eder. Yazın ise, kovanlarınızı gölgelik yere koymanız salık verilmektedir.

L – Kovanlarınız yakın, karlı bölgelerde ise, üşenmeyip gidin. Kovanın önündeki karları en az yarım metre, toprak görününceye kadar temizleyiniz.  Arıların bazıları  uçuş yapamadan uçuş tahtasından yere düşmekte. Kara düşen arı kalkamaz ise, uyuşur ve ölür. Toprak, kül düşen arıların konabileceği, ölmeyeceği güvenli bölgeyi oluşturur. Kovan üzerinde, yanlarında kar var ve  kovana zararı yok ise, bunlar kalsın, faydası olur. Kimi arıcı; – yiyeceği olan arı ölmez, soğukların zararı olmaz, diyorlar. Bilimsel olarak arıların aralıksız uzun geçen soğuklarda öldüğü tespit edilmiş. w.bienenstand.at/

Diğer bir neden ise  ‘Sarıca ve eşek arıları. Havaların yağmursuz geçmesi durumunda sarıca arılar,  ARALIK ayına kadar yaşarlar. Sarıca arılar özellikle balı, eşek arılarda direk olarak arıyı yakalar ve yer. Sarı arıların öldürülmesinde en etkilisi, kovan yakınına koyacağınız bal bulaşığı petek veya bir naylon örtü üzerine dökeceğiniz şerbete gelen sarı arıları, bizzat kendinizin öldürmesidir. Veya, fare yapışkanı alın. Geniş bir malzeme üzerine bir parca et koyup, üzerie ve etrafına bu yapışkanı sürerek dağıtın ayrıca, DDT  tozunu yanınızda bulundurun. Yakaladığınız sarıca arısının arkasını DDT tozuna değdirip salın. Arının Doğruca uçup gittiğinden emin olun. Yuvasına gidecektir. Veya, 3-5 lt pet şişelerin  iki yerine ortadan bir arının geçeceği delik açıp içine şerbet dökünüz.  2011

Sizlerden arı ve arıcılık üzerine gelen sorular; Arı hastalıklarının tümü ve Varroa.

Not; Buradaki bilgiler 2017 Apimondia, yetkili kişilerin açıklamaları, özellikle arıcılık konusunda etkin olan yabancı işletme sitelerinden yaptırdığım tercüme ve yakın ustalarımdan öğrendiğim bilgiler doğrultusunda edindiğim, tecrübelerimdir.

09.2021 – Amerikan Yavru Çürüklüğü (AYC): Yabancı bilimsel sayfalarda yaptığım araştırmaya göre bu hastalık, Dünyada en yaygın arı hastalıklarının başında geliyor. Yaz / kış mevsiminde kovanda yiyeceği olmayan işçi arıların sindirim sisteminde oluşan bir bakteriden kaynaklandığı belirtilmektedir. [Apimondia– Bu konuda açıklama yapan kişiye hastalığın nedenini sordum: Topraktan aldığı bir (mikrop) bakteriden dolayı, demişti! İki açıklamayıda birleştirdiğimizde ise! Açlık çeken arı (nektar bal yok’ki), toprakta bir yiyecek aramasına başlıyor ve bakteriyi kapıyor.] Bu hastalığa yakalanan bir tek arı; dışarıdan verilen şerbet ile hastalık mikrobunu, TÜM peteklere geçiriyor. Bakteri bulaşmış bu şerbetide, petek gözlerinde olan larvalara bal polen karışımı olarak verdiğinde mikrop, zamanla kapalı göz içerisindeki larvanın ölmesine neden oluyor. Ve geçen zaman içerisinde hasta arıda ölüyor. Dikkatinizi çekerim! Bu hastalık günlük, larva ve pupalara etki ediyor. Yetişkin arıya zararı olmuyor.

Arıda amerikan yavru çürüklüğü AYC Belirtisi ise: Arı şerbeti yemez, koloni aşırı derecede azalır, kapalı göz kapaklarının tam orta yerinde küçük iğne deliği gibi, delik olur ve bu delikli yerlere kürdan vari bir çöp sokulup çekildiğinde ise, aşırı derecede pis kokan, sümüksü bir sıvı sünerek çıkar.

2017 Apimondia – Konferansta – Hastalık nasıl yayılıyor diye sorduğumda? Ölen arıdan bulaşıyor/ bulaşmış oluyor, demişti. Kovan içi ve dışında bu arı ile temas eden diğer arılara,Hastalıklı kovanın arıları veya peteklerinin başka kovanlara verilmesi ileKullandığımız arı ve arıcı malzemeleri ile Kovanlar arası yapılan yağmacılık sebebi ile, olmaktadır.

Temizlik şekli ise: Önce kapalı, açık yavrulu ve yavrusuz tüm ballı çitaları kovanlığın biraz uzağında yakıp, gömünüz (mecbursunuz). Hastalıklı ana dahil tüm arıların hepsini başka temiz bir kovana koyup, peteksiz  akşam vakti 5 km uzağa götürünüz. –başkasının kovanlarınada yakın olmasın–  Hastalıklı ağaç kovanınızın içine  pürümüz alevini tutup gezdirin. Diğer kullandığınız ağaç ve plastik kovanları arı ve arıcı malzemelerinizi  5 lt su + 1 lt çamaşır suyu ile yıkamanız şart. Bu su ile yıkadığınız her şeyi açık havada, güneş altında, kurutunuz. Değilse bu kokudan arılarınız ölür. Ertesi gün akşam vakti fısfıs ile4 lt şekerli şerbete, 50 gr  Terramycine  hazırlayıp 5 km uzaktaki arılarınızın yanına gidip kovan içindeki arıların üzerine püskürtünüz. Bu işlemi her 3 günde bir akşam vakti ve 4 kere (12 gün)  uygulayınız. İlk ilaçlı şerbeti verdiğinizden 2 gün sonrası, bu kovana hazır veya boş petek veriniz. Yalnız şerbet vermeyin. 13 – 15 gün sonra tekrar  eski yerine getiriniz. Unutmayın, bu kovanın petek ve balında zehir var

Ayrıca ana maddesi (içeriklerini bilmiyorum, yabancı sitelerden aldım)  Oksitetrasilin, Tilosin tartratı veya Lincomycin hidroklorür olan ilaçlardan birini  şerbet veya pudra şekeri ile karıştırıp veriniz. Yalnız bu ilaçlar bal sagımından enaz 35 gün öncesi verilmelidir   Apimondiadan: Amerikan Yavru Çürüklüğü için Kekik Yağı ekstratının 10 ml kadarını şerbet ile karıştırıp fısfıs ile (aynı sürelerde) püskürtün. 3.2014

arılarda yavru atma veya kireç hastalığı nedir; Yavru atma olayı, beyaz, etli ölü arının, pupa şeklidir. Beyaz renkte kireç halini almış larva ölümlerinede Kireç Hastalığı denir. Larva açık pupa kapalı gözlerde olur. Bu durum özellikle sonbahar, kış ve aylarında arının azlığı ve soğuk havanın etkisi ile bağlantılıdır. İyi günlerde ana arı günlük atar. Günlükleri ve kapalı yavruları besleyecek ve koruyacak, genç ve yaşlı arılardır. Ara ara oluşan soğuk ve rüzğar nedeni ile, petek alt bölmelerinde dolaşırken üşüyen tüm arılar, bir yerde toplanmaya başlar. Bu toplanmanın neticesinde yetişkin arının gezinmediği petek içindeki günlük, larva ve pupa açık, taze kapalı yavru arılar üşür ve ölür. Ölen larvaların görünen şekli Ölen larva ve pupalar yetişkin arılarca dışarıya atılır. arılarda yavru atma ve kireç hastalığına tavsiyem: Bahar aylarında, Uçuş deliği önünü önden tamamen kapatacak -yanlar açık- şekli ile uçuş tahtasına teneke kesip daima duracak şekli ile tutturunuz. Esen rüzgarı keser. 01.01.2011,,

Nosema neden olur ;  Nosema veya Nosemosis, ileri hallerde arının ölümüne neden olan, arıların orta bağırsağında gelişen bir parazit hastalığıdır. Nosema hastalığı nedenleri ancak laboratuvar ortamında tespit edilir. Bu hastalık özellikle kış mevsiminde olup ilk baharda soğuk ve uzun yağmurlu geçen aylarda bile görülür. Nedenleri olarak kovan içindeki nem ve bozuk beslenmeye dayanır. Hastalık kovan içi ve diğer kovanlara her türlü yiyecek, petek ve malzemeler nedeni ile taşınır.

Nosema Belirtileri: Koloni ve arı huzursuz, saldırgan olup, koloni düzgün gelişmez ve ölüm oranları yüksektir. Petekler, kovan içi ve dış yüzeylerinde çizgi halinde ishal pislikleri görülür. Hastalanan arı uçamaz, kovan önlerinde sürünür, felç olup, C biçimi  kıvrılmış ve kanatları yaygın olarak ölür. Hastalığa yakalanmış ana arı, huzursuz olup hareketi azalır. Petek üzerinde durmaz, düşer kovan içinde gezinir, günlük atmaz ve ölür. Ana arı ishal değil, kabız olur.

  Nosemanın doğal tedavisi  nane, papatya, fesleğen, çıngırak veya civan percemi otunu kaynatıp, suyunu şeker ile karıştırıp verebilirsiniz. Bu arada kovanlar çamaşır sodası veya pürümüz ile temizlenmeli, petekler atılmalıdır. Veya; Arılar protofil ( ot çayı) veya fumidil B antibiyotik verilerek tedavi edilir. Protofil, 1 lt şurup içine 17 ml olarak verilir.

Varroa : Varroa,  arının ensesi diye tarif edebileceğimiz, başının arkasında  siyah sert yer ile karın bölgesi üzerinde duran  gezinen  kestane şeklinde kahverengi renkli bombeli, bir toplu iğne başı kadar bir böcek.  

Varroa ile mücadele, Bir kaç çeşitle yapılır. 2017 Apimondia sunumları ile araştırdığım sitelerden edindiğim bilgiler üzerine: Oksalik ve formik asit hakkında: Varroanın, arının vücudunda açtığı yaradan kan emmidiği ve yaranın daha fazla büyümesine ve  arının başka yerlerinin tahrip olmasına neden olmakta, arılarda erken ölüme sebebiyet verdiği belirtiliyorAsit cinsi ilaçların arı kovanlarına gaz şekli veya karton ve sıvı şekli ile verilmesine karşıyım! Neden? Kovana dışarıdan buhar/gaz şekli verilmesi ile kovan içine karton üzerine akıtarak veya bir kap içinde sıvı olarak konulmasını, damlama şekline göre arının kendi ölümünü daha çok etkileyeceğini düşünüyorum. Neden? Damlatılan sıvı asitlerin, varroanın açtığı yaraya denk gelmesi ancak tesadüfi olurken! Ayrı yaranın buhardan kurtulma şansı yoktur. Bu açıklamayı, apimondiada yapmışlardı. Duman türü amitraz ilaçlı kartonların, aşırı verilmediği müddetçe zararı yoktur. Bu yöntemi ise, her 3 güne bir, 7 sefer vermeniz daha etkili olur. Amitraz etkili ilaç alacağınızda, kutu üzerinde yazan miktarına bakarak, en fazla olanını alınız. yalnız Mayıs ayından sonra verilmesi sağlık acısından zararlıdır. Kurutulmuş yafa cinsi varroa için portakal kabuğunuda duman türü cinsi için uyguladığınız usulü uygulayınız. Portakal dumanını her daim verebilirsiniz. Yalnız her verdiğinizde uçuş deliğini, 15 dak. kapalı tutmanız, bu yöntemi ilk açıklayanların tembihidir.

Varroa için Esansiyel -uçucu- yağlar : Varroa için Timol esanslı kekik yağı, Mentol, Kafurun, Okaliptüs yağları. Bu yağlar eczane veya aktarlarda bulunur. Bu yağlar tehlikesizdir. Kokusu ağır olduğu için  petek ve bala sirayet eder. Kekik yağı için uygulama şekli olarak; 15 C’ ve üzeri havalarda, 10 Çitalık kovana 5*10 ebadındaki kalın saman kağıtlı karton (veya ambalaj kartonu) üzerine, 2 mm yağı döküp çita boşluğu arasına denk gelecek şekilde yerleştirip, Örtü tahtası hemen kapatınız. Veya yaptığın 5 lt şerbet içine enjektör ile 3 ml kadar kekik yağı karıştırılması uygundur. Yalnız bu miktarın hepsini kovanlara  azar azar bölüştürmeniz ve her 3 güne bir 7 kere uygulamanız yerinde olacaktır. En temiz ve tehlikesiz şekli, daha önceden hazırlanılmış  varroa için pudra şekerinin, çitaların arasından arıların üzerine  bir şekilde tuzluk cinsi bir elek veya avuç içi ile dökülmesi ve yafa portakal kabuğu  tütsüsü dür. Her vakit yapılabilir.

Varroa ile mücadelede Petek altının kesilmesi: Özellikle nisan ve mayıs aylarında her kovan içerisindeki ham 1 -2 çitanın en alt tel kısmına gelen bölümü kesilir, bu şekilde kovana yerleştirilir. Bu kısma arılar erkek gözü olacak şekli ile mum örerler. Varroa en çok erkek arı gözlerinde olur. Ama, erkek arıdan inip işçi arıların üstüne çıkarlar. Bu gözler sırlandığı zaman telin dibi ile kesilip atılır. 02.2018

Ayrıca; Arı Sağlığı ve Arı Hastalıklarının tedavisi hakkında yazıma bakınız.

Varro ile mücadeleyi, kendiniz tam şekli ile yapmazsanız! Veya 5 km mesafe içindeki arıcı yapmaz ise! Varroadan kurtuluş yok. 09.2021.