Sizlerden arı ve arıcılık üzerine gelen sorular.

08.2017 – Aradığınız sorunuzun cevabı veya benzeri yok ise, en sondaki yorum kısmına sorunuzu yazınız. Cevabınızı vereceğim. İlaveten, sayfama gelen bazı sorularınızın cevabını, uygun kısma ilave ediyorum.

Bilim çevrelerince açıklanan  bilgi dahilinde, Dış hava sıcaklığı 14C’ altına indiğinde, kovandaki arıların yumak olduğu belirtilmektedir. Arının yumak olması, dış sıcaklığın 14 C’ altına düşmesi ile   doğrudan  alakalı değildir. Burada ölçü; RÜZĞARDIR.  Arıcı arkadaş,  ben zemheride Konya ilçesindeki arılarıma baktım – bakıyorum. Dış sıcaklık + 4 ile 10 ‘C arasında idi.  Kovandaki arılarım yumak olmadığı gibi, ben arılığıma gittiğimde, uçuşan arılar bile vardı. Ve bütün kovanlarımı, çitalarımı elden geçirip, boş çitaları aldım, balı az olanlara ilave koyu şerbet  ve varroa tütsüsü verip geldim. Aynı şartlarda, istiyorsanız sizlerde baka bilirsiniz. Bilginiz olsun. 12.2015

Arıların, zemheri girişinden itibaren çiğdemlerin açtığı ana kadar rahatsız edilmemesi ön şarttır. Rahatsız edilirlerse, arı yok olur’mu!!. Hayır yok olmaz sadece bir bölümünün erkenden ölmesine ve gereğinden fazla bal yemelerine neden olursunuz. Mecburen şerbet vermeniz gerekli ise dikkat etmeniz gereken şu: Dışarıda arı olsun olmasın Şerbet vereceğiniz kovanın Örtü tahtasını veya bezi hafifçe kaldırıp, sarsmadan arılara bakınız. Arılar ip yumağı gibi birbirine sarılmış, üzüm salkımı gibi olmuşlar ise, kesinlikle arılara dokunmayın, şerbet bile vermeyin. Arılar petek üzerinde geziniyor ise; oyalanmadan hatıl veya örtü üstü şerbetliğe,  şerbeti döker, boş çitaları ala bilirsiniz. 2015

 1960 yılı öncesinde ülkemizde gezgincilik yapılmıyordu. Dünyada arı ırkı 28 çeşit arı ırkı bulunuyor. Kafkas, Anadolu, Muğla, Suriye, Kıbrıs ve İran arısı ırkları, ismi yazılı bölgelerde, yaşamakta idiler. Bahsedilen yıldan sonra adı geçen arı ırklarının safları, yok oldu.  Şimdi üretilen ana arıların ana tarafı % 80 Kafkas, %20 erkek Muğla arısı melezidir. D. Anadolu ve Kara  Denizde Kafkas; İç Anadolu, Marmara, Akdeniz ve G. D. Anadolu bölgemizde, Kafkas anasının yerli arılar ile yaptığı melezlerin, başarılı olduğu belirtiliyor. Artvin, Camili bölgesinde  üretilen damızlık Kafkas arılar Kara Deniz ve Marmara bölgesine, Posof bölgesinde yetiştirilenler ise diğer bölgelere gönderiliyor. Saf Anadolu ırkı  Ana arılar ise Kızılcahamam Kırkırca Köyü üretim merkezinde üretiliyor. Kaynak: Macahel Arıcılık.

1 –   Ana arı hakkında bilinmesi gerekenler : 02. 2018 – Ana arının bilinen 3 adı var: Ana arı, Kraliçe arı veya arı beyi.  Arıcı olarak bizlerin en büyük sorunlarından biri, ana arı dır. Bazen kendi kendime: Bir anlıkta olsa şu kovan içerisinde ben arı olsam ve bu hallerini öğrensem, derim.  Allah bilir; cenazemin kovanlıktan geleceğini bilsem, yine arılarımın yanına gitmek isterim.

Türkiye‘de (Tr), 200 altında ana arı üreticisi var. Esasında 10.000 üzerinde ana üreticisi olması gerekiyor. Yıllık 4 milyona yakın yeni ana arıya ihtiyaç bulunmaktadır. Günlüğünden Ana memesi yaptıracağınız ana arının özelliklerini; çıkan arılarının bala, polene, yavruya mı çalışıyor, saldırgan mı bunları bilerek günlüğünü seçiniz. Çünkü, kovandaki arıların ne iş yapacağının % 50 si ana arının özelliklerine dayanıyor. diğer % 50 si, ana arının çiftleştiği 5 – 12 adet olan erkeklerin özelliklerini taşıyor. Kaynak: 2017 Apimondia

Ana arı memeden çıktıktan sonra, kovan içini gezmeye- tanımaya başlar.  5. gün kovan dışına çıkıp, kovanın yerini ve çevreyi tanıma uçuşuna çıkar. Kovana döner. Aynı gün veya ertesi gün çiftleşme uçuşuna çıkar. Çiftleşme uçuşu; öğlen – ikindi arasında olur. Kovan etrafında bekleyen (akraba erkek arılar hariç) diğer kovan erkekleri ile yerden 5 – 50 mt yukarıda ve 300 mt çap içerisinde çiftleşir. Yeterli veya çiftleşme olmaz ise, ertesi gün tekrar çıkar. Yağmuru, kapalı havalarda Çiftleşme yapılmaz. Yeterli sayıda çiftleşen ana, arkasında erkeğin organı ile kovana döner. 3 gün sonra günlük atımı başlar. iyi tohumlanan anada, 5 milyon sperm olur ve güne 2000 yakın günlük atar. Çiftleşemeyen ana, erkek günlüğü atar. o zaman öldürülmesi lazım. Kaynak: FAO

Kovan içerisindeki Ana arı, kovanın her yerini gezer. Genelde yeni kabartılmış günlük atımına hazır taze petekler ile daha önce atılmış günlüklerin olduğu petekler üzerinde bulunur. Yeni doğan ana arının boyu  ≈ 12 mm ile 18 mm arasında değişir. Olgun hali 25 mm kadar uzar. Genç ana kısa ve şişman, eski ana zayıf uzun boylu olur. Kovanı dışından 2 – 3 kez  ‘tık’la kulağınızı kovana dayayın, kovan içinde kısa bir uğultu (ıııııı) olursa, ana var. Uğultu uzun olursa, ana yok demektir.

Kovana ham çita verdiniz. 1-2 gün sonra kontrol ettiniz. Petek üzerinde önlü arkalı bir kaç tane boş ağzı açık meme kapçıklarını görürseniz; bu kovanın anası yok demektir. Ana arı her hangi bir nedenle telef olur veya işçi arılar tarafından işe yaramadığı için öldürülür.  Ana arı hakkında geniş bir açıklamalar yapar isek:

A – Çiftleşmiş ama günlük atmamış veya çiftleşmemiş  Ana arının olduğu kovana, başka kovandan arı  silkelemeyin.  Arısız bile olsa, içinde günlük ve kapalı yavrusu olan çitayı dakoymayın. Arısını silkelediğin  kovanın arıları, günlüklü idi. Bir bakacaklar ki, yavrusuz analı kovana gelmişler. Hemen – Bu ana kim, işe yaramıyor diye saldırıp;  anayı öldürürler. — İçinde günlük ve kapalı yavrulu çitası  olan  veya olmayan  kovana, dışarıdan çiftleşmemiş ana vermeyiniz.  anası, günlüğü ve kapalısı kalmamış yaşlı tarlacı arılı kovana da, kafes içerisinde çiftleşmiş ana ile birlikte  üzerinde  kapalı ve günlüklü  gözleri olan bir çita ile birlikte koyup, 3 – 5 gün kovanda bekletiniz. günlüğü var ama kapalısı olmayan kovana da, başka kovandan arı silkelemeyin.

B – Kovanı böldünüz; petek içinde günlük var ise; dışarıdan verdiğiniz anayı kabul etmez, öldürüp, meme yaparlar. Dikkat edin! bölüp, hazır ana verdiğiniz kovanın peteklerinde açık günlük olmasın. Hazır ana verecekseniz, 8 gün bekleyin tüm memeleri temizleyip ve kafes içerisinde ana veriniz.- ((Bu güne kadar kovanın anasını değiştireceğim de, eski anayı öldürüp kovan içine atar, kovanı 2 gün anasız bekletip, kafes içerisinde yeni çiftleşmiş ana veriyordum. 13.4.2014 pz günü –  3 çita olarak bölüp ve petek üzerinde günlüğü olan kovana, -arı sayısı az onun için hemen kabul ederler, diye  kek teli açılmış hazır ana verdim ki, hemen anayı alsınlar. 3 tam gün sonra kontrol ettim; Kutu içerisindeki kek yenilmiş, işçi arılar çıkmış, ana ise kutu içerisinde geziniyor. Petekleri kontrol ettim. 2 tane meme yapmışlar. Memeleri parçaladım. Kutu içerisindeki ananın telini tekrar raptiyeleyip aynı yere koydum.  İki gün sonra kontrol ettim, kabul etmişler.))

C – Hazır ana vereceğiniz kovandaki, günlüklü çitaları arısız olarak başka arılı kovana koyup, kafes içerisindeki anayı koyup 2 gün bekleyiniz. Sonra telini açıp, 2 gün daha bekleyip, ananın kafesten çıkıp – çıkmadığını kontrol ediniz. En  zahmetsiz  ve tehlikesiz yöntem bu. 

D – Bir kovanın anasını, herhangi bir sebeple aldınız  veya başka bir kovana koydunuz. Tekrar eski yerine koymanız gerektiği zaman en geç 2 gün içerisinde, kutusuz vere bilirsiniz, Aynen kabul ederler.  Yalnız çita üzerinde gezinen anayı bir süre takip edin, Ana arının üzerine çullanan  olursa  O çullanan arıyı öldürün,  tekrar takip edin, saldıran olmaz ise, iş tamamdır.

E – Diğer taraftan içinde günlük ve kapalısı olan anasız kovanı, 1,5 gün bekletip kafes içinde hazır ana verdim. Kontrol ettim, hiç meme hazırlığı yoktu. 5 gün sonra kontrol ettim, ana çıkmış, çita üzerinde geziniyor. Ama çitaların üzerinde açık – kapalı 10 adet meme vardı. Memenin birini ana kemirmiş. Diğerlerini de ben temizledim. Velhasıl, bildiğim dediğin arının ne yapacağını, ancak kendi bilir. Buda bir tezatlık.

F – Ana arınız yok, ana yaptırmanız lazım. Ya satın alacaksınız veya petek içinde günlük olan çitaları,  anasız kovanda bulunduracaksınız. Günlük yok ise, ana memesi olmaz.  Ana memesi yaptırdınız. Ana veya analar çıkmış. Kovandan (ııııııııııı) diye bir ses geliyor . Bu ses Ne demek?  Bu sesin 1. amacı, Ana arı kovana kendini duyuruyor. Ben buradayım. Bir şekilde arıcının hatası veya başka bir sebeple ana arının ayak, kanat yeri bir yere sıkışmış. Ana Can derdinde. Kovan içindeki iki ana arı, kovan hakimiyeti için ölümüne savaşıyorlar.  Sesin geldiği yeri buldunuz, Böyle bir anı görürseniz, anaları kovan dışına almayın,  müdahale etmeyiniz. Sağ kalan, kovanın anası olacaktır. Aynı yerde kozlarını paylaşsınlar. Dışarıya alırsanız, ananın biri haliyle ölüyor. Sağ kalan anayı kovana koyduğunuz da,  bu anayı da arılar öldürüyor. -yaşadım-

G – Arılı çitaları dışarıya çıkarttınız. Bir şekilde  arılar kazara kovan dışına döküldüler. Kovanın dış yüzeyinde veya toprak üzerinde arılar küme olmuşlar, ayrılmıyor iseler, buraya dikkatli yaklaşıp bakınız. Orta yerinde ana arı olabilir. -var ise – Elinizde fazla tutmadan ve sıkmadan hemen alıp veya alamıyor iseniz; kovandan bir tane arılı çita alıp ananın olduğu yere yaklaştırınız. Ana çita üzerine çıkar. Çitayı Kovana koyunuz.

H – Kafes içerisinde hazır ana arınız var. Lakin bir kaç gün yeni kovanına koyamayacaksanız: Ana Kafeslerini, kovanın örtü tahtası üzerinde şerbetlik var ise, arıları şerbet içmek için çıkış yaptıkları açıklığın bir kenarına teli yukarıya bakacak şekli ile koyup, şerbetlik kapağını kapatınız. Ve/veya (sıcak günlerde)  Elinizde daha çok  kafes var ve hepsini bir arada tutmak istiyor iseniz; kuvvetli bir kovanın örtü tahtasını  -sıcak havalarda- çekip alınız. Analı kafeslerin hepsinin tel kısmı yukarıya bakacak şekli ile çitaların üzerine diziniz. İşçi arılar, kafes içerisindeki anaya hizmet edeceklerdir.  Yalnız burada dikkat edeceğiniz nokta: Bazı arılar kıyıcı olur, O tip arılı kovanlara  koymayınız.

I – Kovanı açtınız, çitalara bakarken ana arının uçup gittiğini gördünüz. Ana uçup giderken, kovan hangi durumda ise, üstü açık, çita dışarıda iken vb şekillerde, 1 saat bekletiniz. Siz orada iken gitti ise, siz de o yerde bulununuz. Ana yakın yere gitti ise gelecektir – gelebilir. 2011 yılında iki tane ananın kaçmasına neden oldum. Bir tanesi, ben aynı kovanın yanında iken, ≈ 30 dk. sonra geriye geldi. 2013 senesinde ise, başka bir ana iki kere uçup gitti – geldi. Peki, ana neden uçtu? Ana daha tazedir çiftleşmemiş veya yeni çiftleşmiş ama günlük atmamıştır. Arıcı arkadaş anayı huzursuz eder, ürkek olur kaçar. Diğer bir neden ise sakat ve eski anayı, arılar istemez. Üzerine çullanırlar. O an tesadüfen arıya bakarken olayı görürsünüz. Ana arıyı arıların ellerinden kurtardığınız an arı, can havli ile uçar. Gidecek yeri yoktur, geriye gelir, tekrar kaçmak zorunda kalır ve gider.…Kalırsa, zaten ölecek. Ayrıca her kovanda olur ama, çiftleştirme kutuları ile normal kovanlarda, yeterli sayıda arı olmaz ise, ana kovanı terk eder.

İ – Başka bir kovana arılı çita vereceğinizde dikkat ediniz, ana arıyı öbür kovana götürmeyin. İki kovanınızda, anasız kalır. 04.2016

J –  Çitalarda günlük – ana yok, (sahte ana için Ö bk.) yeni Anayı Kafes içerisinde anasız kovana koyup, En az 2 gün kapalı şekli ile bekletin. Daha sonra kek tarafındaki teli açıp tekrar aynı yere koyunuz. Kovandaki arılar keki bitirdiklerinde ana arı ile temasa geçerler. Kafesi kontrol ettiniz, ana çita üzerinde geziniyor ise, hayırlı olsun.

K – Bir çitalık veya bir avuç kadar arınız var, ana vereceksiniz. Çitayı dışarıya alıp, Anayı arıların arasına salıp takip edin. Ana arının üzerine C biçimi çullanan arılar olursa O arıyı çekip öldürün. Ve anayı takip edin. C şeklinde saldıran kalmadı ise, çitayı yerine koyun.

L – İlla ana boyalı olacak diye bir şart yok. Önemli olan sizin bilmeniz. Onun için en azından, O kovan kapağı içine yapıştıracağınız bir kağıda arı ve anası için not tutmanız yeterlidir. Kesinlikle kovan içerisindeki anayı her hangi bir boya ile boyayıp, kovan içerisine salmayın. Değişen kokudan dolayı  anayı hemen öldürürler. (yaşadım)

M – Eylül, ekim ayından itibaren kaç çitalı olursa olsun, anası yaşlı ama sağlam olan kovanın anasını öldürüp, başka bir kovanla birleştirmeyin(tercih). Çünkü, O beğenmediğin ana, Ocak ayında sizin kurtarıcınız olacaktır. Kendiliğinden ölürse, kovanın arılarını başka kovan ile birleştir. Ayrıca, yeni ana aldınız. Ana başlangıçta normal günlük atmış. 8 – 10 gün sonra kontrol ettiniz, erkek yavru gözleri oluşmuş. Olabilir. Ana arı, eksik çiftleşmiş. Yetiştirici, ananın ilk günlük atımını gördükten sonra, garantili olduğunu düşünerek sana satar. Burada, ana arı yetiştiricisinin hatasını aramayınız. Gidin değiştirin veya başka yerden alınız.

N – Hazır aldığınız ana uzun bir süre günlük atmaya bilir. 2014 Nisanında aldığım hazır ana, tam 42 gün günlük atmadı. İlk geldiği gün çelimsiz bir ana iken geçen zaman içerisinde boyu uzadı, güzelleşti  Öldürmeye elim varmadı.   Tamam, ana günlük atmıyor – atamıyor idi ama neden, bilmiyor ve bilemem.  (illa bu böyledir demiyorum ama)  bir şey dikkatimi çekti. Bu ananın olduğu kovan içerisinde bir tane erkek arı yoktu. Diğer kovanlardan erkek arıları tutup, bu kovana koydum. İki gün sonra petekleri kontrol ettiğimde, günlük vardı. Siz beklemeden deneyin diye yazıyorum.

O – Anası olmayıp, günlüğü olan arı, kendi anasını yapar. -sahte anaya gitmemiş- Anası ve günlüğü olmayan arıya,  İçinde günlüğü- kapalısı olan  arılı veya arısız 1 – 2 çitayı, koyunuz. Veya gözünüze kestirdiğiniz kuvvetli bir kovandan, arılı  günlüklü iki çitasını başka bir (ruşet) kovana koyup buradan 3 – 4  km uzağa götürünüz. Burada, ana memesi yaptıracağınız kovana 4 gün boyunca azar azar şerbet veriniz. Bu süre zarfında bol arı sütlü ana memesi oluşacaktır. Böylece bu kovanın YENİ anasını yaptırmış olursunuz.

ÖSahte anaya gitmiş kovana,  başka kovandan günlüklü çita koyup yeni ana yaptırmaya kalkışmayınız. Sahte ana, ana memesi yapılmasına müsaade etmez, hazır ana bile  vermeyiniz. İşçi arılar ana memesi yapsalar bile, çıkacak yeni anayı sahte ana, öldürür. Zaman ve arı kaybedersiniz. Yapacağınız en kolay yöntem: Önce kovan içindeki tüm arılı çitaları dışarıya çıkartınız.  Çita üzerindeki tüm arıları aynı kovana silkeleyin. İçinde günlük ve/veya kapalısı olan çitaları  diğer kovanlara dağıtınız. Arı silkelediğiniz kovanda en küçük bir petek parçası kalmasın ve kesinlikle şerbet, bal vermeyiniz. Verirseniz, hemen dalak yaparlar ve sahte arı günlük atar. Bu çitasız arıları 2 gün bekletiniz. Sahte ana, ana olduğunu unutacaktır. 3. gün başka bir kovanlardan alacağınız, içinde günlük ve kapalısı olan 1 – 2 çita ile arının sayısına göre, ham temiz çitaları,  bu çitasız kovana koyunuz. Yalnız, çıkarttığınız eski çitaları koymayın.  Bu kovanı 4 gün, azar azar şerbetleyin. ki, arı sütleri bol olsun. Diğer bir yöntem ise, Başka çok kuvvetli  bir kovan ile birleştiriniz. Tercih sizin.

P – Çitanın alt ve yan kenarlarında açık, kapalı memeler var ise; bu oğul memesidir. Siz her ne kadar bu memeleri bozarsanız bozunuz, O kovan oğula gidecektir. Bozmanız, sizin için zaman kaybıdır. Ya  arıyı 2 – 3 boş kovana bölünüz veya memeleri sıyırıp, diğer kovanlarla birleştiriniz. Ya da bırakın oğula gitsin. Ayrıca, ilaveli kovanların ilave kısmındaki çitalarda meme var ise, hemen bozun.

R – Çıkan oğul arısını istiyorsanız, yeni bir kovana koyunuz. Şayet çıkan oğulu istemiyorsanız, Oğul arıyı konduğu yerden alıp yere dökünüz. Aynı kovanın I. ve 2. oğulunda 1 ana, daha sonraki oğullarda ise çok ana bulunur. Bütün anaları bulup o yerden uzaklaştırınız, ana kutucuklarına ayrı ayrı koyun veya anaları öldürün. Çıkan oğul, çıktığı kovana, döner.

S –  Her ihtimale karşı kovanın oğula gitme durumu var ve oğul istemiyor iseniz: Çitaları kontrol ediniz. Memeli olan çitaları aynı kovanda bırakıp, üzerinde kendi anası olan memesiz çitaları başka bir kovana alıp, 4 km uzağa götürünüz.  Anasız memeli çita ile kalan arılar kendilerine yeni ana yapar ve çıkıp gitmezler.

Ş – Kovanlarınız sahil bölgesinde iken -portakal bahçesine yakın iseniz- nerede ise günlük petek işlenir. Bu durumda sadece haftada bir az şerbet veriniz. Çok verirseniz, iki çitalık arı bile olsa, oğul verir. İç bölgelere geldiğinizde ana arı, serin havadan etkilenir ve  günlük atımı azalır. Arının uçuş deliğini daraltınız (hatta uçuş deliğini önden kapacak bir kapak, teneke takmanız, direk serin  havanın içeriye girmesini engeller). Boş yerlere  Strafor  koyunuz. Mayıs ayı değişken iklime sahiptir.

T – Peteklerin üzerinde Arılar ananın üzerine üşüşmüşler  bir yere salmıyorlar, ayaklarından asılıyorlar! Ne demek? Bu anayı istemiyorlar. Anayı değiştiriniz veya arıları başka bir analı kovan ile birleştirin.

U – İnternet ortamında  yaptığım bir araştırma neticesine göre – Arılar, insan yüzünü tuhaf (farklı) bir çiçek şeklinde görüyor, – Dünyada bilinen ana arı türü 28 çeşit olup Türkiye de Kafkas, İtalyan, Karniyol, Muğla ve Batı Avrupa cinsi ana arıların olduğu, – Çeşitli ana arıların çiftleştirilmesi ile elde edilen melez (Hibrit) denen anaların yumurtasından yeni ana elde edilse bile, verimli olmadığı; – Ama, melez arı cinslerinden elde edilen balın, normal arı cinslerinin ∼ 2 katı olduğu; – Laboratuvar ortamında yaşatılıp, hiç bir iş yapmayan  işçi arının, 304 gün yaşadığı, belirtiliyor.

Ü – Genç arının renkleri eski anaya göre  koyu parlak, boyu kısa ve şişman, hareketleri hızlıdır. Ana  arı yaşlandıkca karın kısmı incelir ve boyu uzar, siyah halkalar arası açılır, sarı renkleri ortaya çıkar, hareketi yavaşlar.

X – Bal almak istiyor iseniz ilave dahil, 15 çitanın 12 de günlük ve kapalısı olmadan anayı aşağıya hapsetmeyin. Mümkün oldukça içinde günlük olan çitalarıda ilaveye koymayınız. Ana arı bu kısma uğramaz ise arılar burada meme yaparlar. Memeleri gördüğünüzde, kesiniz. Bal sezonunda  oğul istenmez. 04.2016

V – Ana arı, araziden gelen nektar ve polen azaldıkça, günlük atımını azaltır. Temmuz, ağustos aylarında azar azar şerbet ve elinizde olan polenden koloninin gücüne göre veriniz. Anası olmayan kovana şerbet verilmez. 05.2017

Y – Anası olmayan arılar ile, kapalı havalarda veya karanlıkta açılan kovanların arıları, insana saldırır. Bal akım zamanında, mecbur kalmadıkça ana arı, değiştirilmez. 09.2014

1 –  analı – anasız arıların çeşitli şekillerde birleştirilmesi 02.2018 –  A –  Anası olan İki kovanın birleştirilmesi için, senenin hangi ayı veya günü olursa olsun, önce kovan ilavesi, gazete kağıdı ve koku verici bir madde lazım. Analı arı kuluçkalıkta olup önce bu arılara koku değiştirici sıvıyı çitalara  sürünüz. Ana kovanın Üzerine gazete kağıdı örtünüz ve ilaveyi koyunuz. İlave ve kağıt üzerinede bir kaç noktaya bu kokudan sürünüz. Gergin kağıdın bir kaç yerinede bıçak ucu ile çizik acınız. Öbür kovandan aldığınız anasız arılı çitaları, ilave içine koyup tekrar koku sürüp, kapakları kapatınız. En geç 2 gün içinde arılar kucaklaşacaklar. 3. gün ilave altındaki gazete kağıdını alınız. İsteğinize göre ilavedeki arıları ilavede bırakın veya aşağıya indirip ilaveyi alıp, kapatınız.  Anası olmayan arıları ise, hangi kovana verecekseniz, o kovanın içine ve bir kaç yerine soğan – sarımsak sürüp, 1 – 2 dk. bekleyip anasız arıları az ise, kovan içine koyunuz. Çok ise, o kovanın uçuş deliğine örtü tahtasını koyup, anasız arıları bu örtü tahtası üzerine dökünüz, arılar kovana gireceklerdir.  Veya Analı iki kovanın çitalı – çitasız arılarını birleştireceğinizde, daha önceden hazırlayıp fıs fıs içine koyacağınız şerbet sıvısını, esas kovandaki son   2 – 3 çita üzerindeki arıların üzerine bu şerbeti püskürtünüz, aynı şerbeti birleştireceğiniz öbür çita üzerindeki arıların üzerine de püskürtüp, esas kovan içine yavaşça koyunuz. Şerbeti emmeye çalışan arıların kokusu, birbirine geçecek ve alışacaklardır. 2014

2– ana arı yok veya sahte ana şüphesi var, anayı veriyorum öldürüyorlar, ne yapılır? : 02. 2018 – yukarıdaki B; Ö  maddesini okuyunuz.

3– soru şu: diyelim ki kovan 10 adet ana gözü yaptı. hangi gözün ana olacağını arılar, nasıl ve neye göre belirliyor. 02.2018 – Ben bu güne kadar şu görüşe sahip oldum. Arılarda, aynen insanlar gibi. Birinin tuttuğuna diğeri karşı çıka biliyor. Her ana memesini yapan işçi arılar, farklı isteklere sahip ola biliyorlar. ‘bu benim anam, bu olacak  iddiasında oluyorlar. Geçen günlerde başıma geldi. Hazır çiftleşik anayı çita üzerine salıp takip ettim. Kimi arılar hiç bir tepki vermediği halde arının bir tanesi, direk anaya saldırdı. Hemen müdahale edip bu saldırgan arıyı öldürdüm. Arada bir ana üzerine yumulan arıları uzaklaştırdım. Ve ana serbestce dolaşmaya başladı. 30 dak, kontrol ettim.  Ve Çitayı kovan içi çitaların arasına koydum. Ertesi gün baktım ana, aynı çita üzerinde geziniyor.  Çitası ile birlikte  Buradan alıp başka bir yere koydum. tekrar ertesi gün kontrol ettim, sadece iki çita arasında kalmaya devam etmiş. 2 – 3 gün sonra tekrar kontrol etim, ana öbür çitalara geçmiş. Buradan şu sonucu çıkarttım. Bir gurup arının kabul ettiği ana arıyı, başka bir gurup arı kabul etmiyor. Kabul etmesi için zamanın geçmesi, karşı çıkan gurubun -Bu anayı kabul etmekten başka bir şansının olmadığını anlaması –  alışması gerekiyor.

Her memeyi yapan arılar, gurup gurup. – Diyorlar ki; ben senin ananı tanımam, benim anam bu ! İlk ana yapılan günlük, ana oluşumunu tamamladığı zaman -ki bu ana istenilen şartlarda normal olmasa bile, memeden çıkıyor ve diğer çıkma durumuna gelen KELLİ FELLİ anayı, meme içinde öldürüyor. Kovan içinde 10 tane meme var hesabı ile devam ediyoruz. ilk 3 – 5 meme içindeki ana, dışarıdaki ana tarafından öldürülürken, diğer taraftan boşta kalan ve vakti saati gelen bir ana, dışarıya çıkıyor. Bu sefer ilk çıkan ana ile serbest kalan ana; birbirine saldırıyor. – dikkatinizi çekerim, bu yazdıklarımı 40 yıllık her usta söylemez belki çoğu da görmemiştir bile. -çevremde bu anlattığımı bilmeyen yıllanmış arıcılar bile var- İki ana  birbirine öyle bir kenetleniyor ki, ayıramazsınız. Ve bir tanesi ölüyor, sağ ve sağlam kalan ana kovana sahip olurken, diğer memeler tamamen, imha ediliyor.

Başka bir örnek: (2016), kovanlarımdan birindeki ana arının hiç kanatları kalmadı ama, Sağ ve günlük atmaya devam ediyor. 20 gün öncesi bu kovan arıları, kanatsız anayı değiştirmek için  iki tane meme yapmışlar. Hem de uzun meme. Daha sonra baktım, yapım halindeki    memelerden biri, imha edilmiş. Diğeri sağlam idi. Daha sonrası tekrar kontrol ettiğimde, çıkma durumuna gelen sağlam meme, yandan kesilmiş. Kesen, eski kanatsız ana. Şimdi, kovandaki  bütün arılar; kanatsız  ananın olmayacağını bilmiyorlar mı! Biliyorlar. Ama, bu ana arıya sahip olan arılar ile öldürmek isteyen farklı arılar var. Kanatsız anayı değiştirmeye kararlı Arılar, İlk imha edilen meme üzerine tekrar bir meme daha yapmışlar. Derken, en sonunda eski anada, memelerde kayboldu, kovan anasız kaldı. Şimdi, size yaşadığım iki örneği açıkladım, yorumu siz’LER yapın. 01.07.2016

4– ağaç veya kaya kovuğundan arı nasıl alınır : 02.2018 –  İlk önce belirlediğiniz yerde, kovan veya büyük bisküvi kutusu, ballı petek, işlenik ve ham peteklerinizi,  körük, maske ve ham petek bağlama teli ve spiral hortumunu hazır etmelisiniz.  Kayayı veya ağacı kırma, kesme, hem arısını ve hem balını alma durumunuz yok ise, kovan veya bisküvi kutusunun arka tarafını delin. İçine ballı, işlenik hazır ve ham petekleri koyun. Kıvrımlı hortumun bir ucunu kovanın bu deliğine, diğer uçunuda, arıların girdiği deliğe sokunuz. Başka yerden girip çıkmasınlar. Kovanı uygun bir yere koyup, uçuş tahtasını açık tutunuz. Zaman içerisinde önce arılar sonrada ana arı, bu kovana gelecektir. Kesme veya kırma durumunda iseniz; BOŞ ve ballı çitaları, teli ve kovanı hazır ediniz. Arıları önce tütsü vererek sakinleştirin. Sonra yavaş yavaş ağacı veya kayayı kırıp, kesip arılara ulaşınız. Arada bir tütsü vermeyi unutmayınız. Dikkat ediniz arıların üzerine ağaç, kaya parçası gelmesin. O yerdeki petekleri keserek, üzerindeki ANA ve arıları ile birlikte boş çita içine aynen ham petek tutturduğunuz gibi ballı, günlüklü ve kapalı yavrulu orijinal petekleri koyup, çıtanın dışından galvanizli teli dolayarak özellikle kapalı ve günlüklü yerleri ezmeden petekleri araya tutturup, kovan içine koyun. İşiniz bitince, kovanı aynı yere bırakınız ki dışarıdaki arılar bu kovana girsin. Rast gele.   12.08.2012 pazar

5– ak deniz bölgesinde ocak – şubat (mart) ayında arıya şerbet, kek verilir mi : 02.2018 – Bu bölgede her daim şerbet verebilirsinizHava şartlarının uzun bir süre uygun olması halinde,  kek verilir. Yalnız yakınında arının içme suyu, olmalı.  03.2014

6 – ana arı ızgarası hakkında: 02.2018 – Ana arı ızgarasının; kovan içindeki balın az veya çokluğu ile direk bağlantısı olmayıp, bir noktaya kadar dolaylı yönden etkisi olur.  Ana arı, her ne kadar ‘feriştah’ bile olsa, işçi arının gözetimindedir. Tarlacı arı; nektarı veya şerbeti ana arı ızgarası olsa da – olmasa da Ana arının günlük atmasını beklemeden, boş bulduğu göze, bunları yığmaya başlar. İşçi arı, insan yada her canlı gibi, önce kendini düşünür. Ana arı ızgarasını koymanız; balın çok olacağı manasına gelmez.   Ama ızgaranın, olumsuz bir etkisinin olacağı muhakkaktır. Şöyle ki; Izgara sayesinde koloninin gücünün zayıflayacağı; KESİNDİR. 07.2016

 7– antalyada  kışlık arı bakımı nasıl olmalı: 02.2018 –  Kars veya Konya da arıya nasıl bakıyorsan, Antalya bölgesindeki bakımda 1 – 2 küçük ayrıntı haricinde, aynıdır. Tek  fark  Antalya daki ‘Eşek Arıları’ İç Anadolu bölgesindeki arılara göre, daha uzun. Antalya bölgesine kovanlarınızı    getirmeden önce,  O bölgedeki kişiden yağmurların yağıp – yağmadığını ve kovan koyacağınız yerde eşek arısının olup olmadığını öğreniniz. Eşek arısı var ise imha etmek için uygun ilacıda yanınızda götürünüz. -mesela fıs fıs türü tüplü sinek öldürücü ve sıvı DDT, yi bir deodorant kutusu içinde bu arıların yuvasına püskürtünüz-

 8– antalyada ilk bahar bakımı ve erkek arının oluşma zamanı  02.2018 –  25 Ocak 2013  günü Manavgatta,  arıları kontrol ettim. Hemen hepsinde Günlük ve kapalı gözler vardı. Erkek arı   sahil bölgesinde Nisan ayında, iç bölgelerde ise Mayıs ayında olur. Açacak olan portakal çiçekleri için kovanlarımı Serik’e götürdüm. 29 Ocak 2013 günü saat 10.30 da Serik – Gebizde, kovanlarımın başında idim. Hava açık, güneşli ve sıcaklık ≈ 17′ C. Yanımda Konya Şekerin hazır şerbeti var. Ben, çitaların boş olacağını düşünürken nerede ise bazı çitaların, full nektar ile dolu olduğunu gördüm. Haliyle bu nektar durumu, bölgeye göre değişir. Kovanlarımda günlük  yoktu. Bu durum, arının tarlacı gücüne ve hava durumuna göre, değişir. Sanırım günlüğün olmayışının sebebi, Manavgata göre daha soğuk ve tarlacı arıların nektarı bolca petek gözlerine koymalarından dolayı ananın, günlük atacak yeri kalmamış. Bu açıklamayı şunun için yaptım. Günlük atımı ve sonrası zaman içerisinde, kovanlarınızın bakımını her daim yapmaya hazır olmanız içindir. Ocak – Şubat ve Mart ayında arı, bulduğu poleni kovana alsın. 03.2014

 10– Amerikan Yavru Çürüklüğü: 02.2018- Yabancı bilimsel sayfalarda yaptığım araştırmaya göre bu hastalığın oluşması; Dünyada en yaygın arı hastalıkların başında gelmektedir.  Açlık çeken kovan içi işçi arıların sindirim sisteminde oluşuyor. Bu hastalığa yakalanan arı ya verilen bal/şerbet üzerinden hastalık mikrobu bal ile peteklere zerk ediliyor. Ve geçen zaman içerisinde bu arı ölüyor. Bu balı petek gözlerinde olan günlükler üzerinden oluşan larvalara bal polen karışımı olarak verildiğinde mikrop, larvanın ölmesine neden oluyor.

2017 Apimondia konferansında bu hastalıkları açıklayan bilim adamına_ Hastalık neden ve nasıl oluşuyor diye sorduğumda (Ölen arıdan bulaşıyor) demişti. yani, bu hastalığın nedenini dışarıda aramayın. Peki nasıl yayılıyor: Kovan içi ve dışında bu arı ile temas eden diğer arılara, Hastalıklı kovanın arıları ile peteklerinin başka kovanlara verilmesi ile; Kullandığımız arı ve arıcı malzemeleri ile: Kovanlar arası yapılan yağmacılık sebebi ile olmaktadır.

En bilinen temizlik şekli ise: Önce yavrulu yavrusuz tüm ballı çitaları kovanlığınızın biraz uzağında yakıp, gömünüz. Hastalıklı Arılarınıda ana dahil hepsini temiz bir kovana koyup, peteksiz akşam vakti 5 km uzağa götürünüz. -başkasının kovanlarına yakın olmasın-  Hastalıklı ağaç kovanınızın içine  pürümüz alevini tutup gezdirin. Diğer kullandığınız ağaç olmayan kovanlarınızı, arı ve arıcı malzemelerinizide; 5 lt su + 1 kg çamaşır suyu ile yıkamanız şart. Bu su ile yıkadığınız her şeyde çamaşır suyu kokusu kalmamış olacak, tüm kullandığınız malzemeler ve kovanınızı, açık havada, güneş altında, kurutunuz. Değilse bu kokudan arılarınız ölür. Ertesi gün akşam vakti fısfıs, 4 lt şekerli şerbete, 50 gr  Terramycine  hazırlayıp 5 km uzaktaki arılarınızın yanına gidip kovan içindeki arıların üzerine püskürtünüz. Bu işlemi her 3 er günde bir akşam vakti ve 4 kere uygulayınız. İlk ilaçlı şerbeti verdiğinizden 2 gün sonrası bu kovana hazır veya boş petek veriniz. Yalnız şerbet vermeyin. 13 – 15 gün sonra tekrar  getiriniz. Veya A.mondia açıklaması:Amerikan Yavru Çürüklüğü için 1 lt şerbete Kekik Yağı ekstratının tamamını  karıştırıp fısfıs ile püskürtünüz. ( Kekik yağı ne kadar ve kaç sefer verilecek, bilmiyorum ama teramisini biliyor ve uyguladım)  Arılarınız kurtulacaktır.  03.2014
11 – Ana arının yumurtlaması hakkında: 02. 2018- Memeden yeni çıkmış bir ana arının yumurtlaması için en az 10 gün geçmesi gerekiyor.  İlk 5 gün ana arının kovan içini, koloniyi, petekleri ve kovan dışı çevreyi tanıması ile, 1 – 2 gün çiftleşmesi ile, 5 gün vücudundaki yumurtaların olgunlaşma ve günlük atılacak gözlerin temizlenmesi, ham çitanın örülmesi gibi işlerin olması ve zamanın geçmesi gerekiyor. Hazır bir ana için bile 5 gün geçmesi gerekiyor. Acele etmeyin. 08.2017

12 – arı çoğalmıyor, neden? 02.2018 – Şu yazacağım şıklardan biri ya da hepsi sorunuzun cevabıdır. Önce ana yenimi, eskimi? 2 sene ve fazlası ise, anayı değiştirmeniz lazım. Daha sonra balı + poleni var mı? Ana arı, petekteki bal ve polenin miktarına bakar. Bütün canlılar, besleyemeyeceği yavrusunu istemez veya ölmeye bırakır. Diğer şıklar: A Kovandaki arı sayısı az ama siz fazlası ile petek verdiniz. Ve Geçen soğuk günlerde arı yumak oluşturdu, atılan günlükler üşüdü, arı çoğalamadı, ise; Petek sayısını düşürün. B Petek üzerindeki yavru sırlarına bakınız. Kapalı yavru sır kapaklarında içeriye doğru çökme ve orta yerlerinde iğne delikleri var ise, bir kaçına çöp sokunuz. Kahverengi sünen sıvılar var ise;  A.Y.Ç veya Av.Y.Ç. olabilir.  C Varroa ile mücadele ettiniz mi?  06.2014

13– arı, kaç  çıtada kışlatılır: 02.2018 – Yıllanmış yada ahkam kesen arıcılar: İki çita arı seneye çıkmaz, deyip insanı korkutuyorlar. Önce şunu iyi bilin. Buz üzerinde çıplak ayakla gezen kişi, Allahın izni ile hasta olmaz iken, evde duran kişi, hastalıktan kurtulmuyor. Doğru mu? Bu örneğe göre anası, bir avuç genç arısı, yiyeceği, poleni olan, varroa  olmayan, yağmaya uğramayan arı, Mart ayına sapa sağlam çıkar. Ha şans! diyorsanız! O şans veya şansızlık 1000 kovan içinde aynıdır, bir avuç arı içinde. Siz şunu düşünün!. Ben bir avuç arıdan verim ala bilir miyim!  bunun hesabını yapın. Üç çita ve aşağısı olan arılarınızı, verim almak istiyorsanız, başka bir kovan ile birleştiriniz. Bir kovandaki çita sayısı (en az 4 çita) ve üzerindeki arı ne kadar çok ve kuvvetli olursa, o kadar iyi olur. 11.2015

14 – arıcı maskesi hakkında: 02.2018-  Sayfama yazdığım yazılarımın % 80, kendi yaptık ve gördüklerimdir. Maskelerimizin yüz kısmında siyah elek var. saldıran arılar, ilk önce yüzümüze saldırıyorlar. Bunun nedeni, eleğin siyah olmasındandır. Farkında iseniz, arılar yüzümüze doğru saldırıyor.  Beyaz olunca; Arılar yüzümüze doğru daha az şekilde saldırıyorlar.  Ayrıca bu tül – elek zamanla deliniyor. Değiştirmeniz gerektiği zaman ki Ben, kendi maskemdeki bu siyah eleği kesip yerine, beyaz pencere tülü geçirdim. Ayrıca, maskenin gerginliğinden dolayı elek veya tülün kopmaması için, maskenin yüz kısmından iki çember arasına, gerginliği düşürmesi için 2 tane şerit bez diktim. Böylece, tülün parcalanmasını geçiktirmiş oldum, tavsiye ederim. 02.2018

15– arıların kovanı terk etme nedenleri ne olabilir : 02.2018 – 2017 Apimondia sunumlarında, Bilim çevresinin Bu konuda kesin ‘sebep şu’ diyemediklerini öğrendim. Nedenleri; Parazitler (arıları kovan içinde rahatsız eden, pis koku yayan vb) [dikkatinizi çekerim, varroa var diye arı kovanı terk etmez, etse bile, üzerinde götürecek], bitki ilaçları (özellikle petekteki bal ve polende olan kötü kokulu ilaç birikintisi), balın olmayışı, yetişkin arılarda stres (misal: bir babanın -evime ekmek alamıyorum deyip, intihar etmesi gibi. Arılarda kovanda yiyecek yok, hepimiz azaldık, dışarıdan saldırsalar kendimizi koruyamayız iç güdüsü), Aşırı antibiyotik, Mısır şurubu, O bölgede kalmayan bal polen miktarı, ve eve bağımlı olmayan aile gibi kovanı terk etme alışkanlığı olan soydan gelmeleri. 02.2018

16– arı neden oğula gider! 02.2018 – Oğula gitmenin en büyük etkeni, tüm canlılarda olduğu gibi nedeni ne olursa olsun üreme, çoğalma  iç güdüsüdür. 2017 Apimondia anlatımlarından: Kovan içinde üretilen arı sütü miktarı, dışarıdan bolca gelen nektar, sizin verdiğiniz şerbet ve polen ile orantılıdır. Çokça üretilen arı sütünü, süt üretmeyen arılar ile tarlacı arılar yemeye başlar. Arı sütüne alışan arılar, ana arının payınıda yemeye başlarlar. Normal arılar ‘kudururken’ ana arı zayıflamaya ve spermlerinde azalma  başlar. Bunu gören işçiler hemen ana memesi yapıp, yeni anayı hazırlarlar ve meme ağzı kapatılır. kendi aralarında kovanda kalacak – gideceklerin listesi yapılır. İlk çıkan oğul saat 10 – 16 arası çıkar. Ana arının çıkmasından önce eski ana ve çoğunluğu tarlacı olan arılar kovanı terk edip 200 mt mesafe içine konarlar. Yeni ananın çıkmasından 2 gün sonrada, 2. oğul gider. Ertesi 3.gün 3. 4. oğul derken, geriye kalan sayılı arı, çıkan anaya sahiplenir, diğerlerini öldürürler ve oğul işi biter. Diğer sebepler ise: Kovan küçük, koloni kuvvetlidir, petek sayısı az konulmuştur, Dışarıdan bal, polen çok geliyordur, Kraliçe sakat veya yaşlı günlük atamıyordur, Kovan aşırı derecede ısınıyor ve havalandırması iyi değildir. Dışarıdan nektar, poel  çok gelir, sizde şerbet verirsiniz, bu sefer (yaşadım)   2 çitalık arı bile, oğula gider.

Oğul nasıl engellenir:  Arılarınızın oğula gitmesini istemiyorsanız, üzerinde meme bile olsa,  a – Eski anayı uygun gördüğünüz sayı kadar arılı petekler ile başka bir kovana bölüp, memeleri de koparıp, buradan 5 km uzağa götürünüz.  b–  Yerinde kalan anasız arılar için  2 – 3 tane meme bırakıp, diğerlerini temizleyiniz.  c- (arıyı bölmeden) Üzerinde meme bile olsa, günlüklü, kapalısı olan 2 veya 3 çitayı çekin, arılarını sikeleyin, memeleri temizleyip başka bir kovana verin. Oradan veya elinizde var ise, sadece ballı / boş çitaları o kovana koyunuz. d – Peteklerinde meme olan kovanı, olduğu yerden alıp arkalara koyunuz. Tarlacılar diğer kovanlara dağılırken, ogul verecek kovanın arı sayısı azalır, oğuldan vaz geçerler.  Şunuda deneye bilirsiniz: Tüm memeleri kopartın, 3 gün sonra tekrar bakın, meme yaptılar ise, oğula gidecekler, oyalanmayın. Ya oğula gitsinler yada bölün. Meme yapmazlar ise, vaz geçmişlerdir.

oğul arıyı yeni kovana koymak: ilk çıkan  1. ve  2. oğul arılarından sonra çıkan oğullarda  en az, 2 ve daha fazlası ile ana olur. Çıkan oğulu başka bir kovana koymak istemiyorsunuz. Konduğu yerden aldığınız oğulu yere döküp, içinden istemediğiniz  ana’ları alıp kutu içinde uzak kapalı bir yere koyunuz veya öldürüp oğul arı içine atınız. Anasız kalan arılar, çıktıkları kovana geri döneceklerdir. Aynı kovan içinden çok analı olarak çıkıp, değişik  yerlere konan 2 – 3  oğulu, aynı kovanın arısı deyip, başka bir kovan içerisine birlikte koyamazsınız. Ana kokuları farklılaşmıştır. AMA; Aynı küme  içerisinde OLAN birden çok analı oğulu ise, aynı kovana koyabilirsiniz. Ana kokusu farklı arıları, iki kat arasında kağıt ve koku ile birleştire bilirsiniz. Aynı küme içerisindeki analar birbirini veya işçi arılar, biri kalıncaya kadar diğerlerini öldürür. Oğul arıyı yeni bir kovana koyacaksanız önce temiz bir kovan ile koloninin durumuna göre hazır veya ham çita koyunuz. Ana arı kovana girdiği an, bütün arılarda girer. Sonra istediğiniz yere kaldırınız. 03.2013

oğul arıyı yakalamak için : 2017 Apimondia – Boş kovanınızın içine lavanta esansı sürün; dışında inek tezeği yakın; boş kovan içine pudra şeker serpin; kovanın dış yüzeyine limon otu sürün.

17 – arının kovanı nasıl değiştirilir ve kaç günde bir bakılmalı:  02.2018 – Her hangi bir sebepten dolayı, kovan değiştirmeye karar verdiniz. İlk önce yapılacak olan, temiz bir kovanı hazır etmek. Boş ve temiz kovanı, değiştireceğiniz kovanın eski yerine koyunuz. Eski kovandaki çıtaları, çıkarttığınız şekilde yeni kovana yerleştirip, örtü ve dış kapağını kapatınız. Ham petek örümleri olduğu aylarda 3 – 4 güne bir, Haziran ayından itibaren ise Her 10 – 12 günde bir ise, genel kontrol yapınız. 25.09.2011

18 –  arıyı bölerek çoğaltmak : 02.2018   Önce ana hakkında yazdığım bölümü okuyup, bölme işlemine geçiniz. En iyi çoğaltma  – bölme ile olur. Bu yöntem ile bölerek çoğaltmak istiyorsanız, en erken sahil kenarında  olanlar için Nisan ayı, iç kesimlerde olanlar için ise  Mayıs ayı, en uygun aylardır.  Böleceğiniz kovandaki çita sayısı ne kadar çok olursa o kadar iyi olur. En az 2*8 çitadan aşağısını bölmeyiniz. Bölmenin 2 türlü yolu var. A) Hazır, kafes içerisindeki ana ile  bölerek  çoğaltmak;  B– Ana arıyı, kovanın kendisine yaptırmak.  Her iki yöntem ile  2 – 10 adet kovana sahip olabilirsiniz. A – Hazır ana arı ile çoğaltmak. 10 çitalı bir kovandan, 10 tane analı kovan elde edebilirsiniz. En uygunu 10 çitalı kovanı 2 veya 3 e bölmektir. Önce analarınızı, temiz kovanlarınızı hazır ediniz. Yeni Kovanların  hepsinin uçuş deliği kapalı olacak. Önce, Eski anayı arılı bir çita ile ham bir çitayı bir kovana koyup, aynı yerine koyunuz. Diğerlerini istediğiniz kadar yeni kovanlara bölüştürüp, kapatıp, 5 km uzağa  götürünüz. Devamı olan açıklamalar için yukarıdaki, ana hakkında bilinmesi gerekenler  kısmını okuyunuz. B – Anayı kendiniz yaptırmak istiyorsanız- Bal verimi iyi olan 1-2 yaşındaki Analı ve petek gözlerinde günlük olan çok çitalı bir kovanı ele alınız. Kapalı yavrulu bir çitayı anası ile birlikte, uçuş deliği kapalı olan başka bir kovana, yanında ham veya işlenik bir çita ile birlikte koyup, hemen 4 km uzağa götürünüz. Orada en az 3 gün kalsınlar. İçinde ve her çitada bolca günlük olan arılı çitaları olan kovanı ise aynı yere koyunuz. Analı kovana  şerbet verin, daha sonra aynı yere, geri getiriniz.  Arılıkta kalan anasız günlüklü arılarıda,  4 gün boyunca azar azar şerbet veriniz ki, arılar ana arı sütlerini bol koysunlar. Böylece her çita üzerindeki günlüklerden, fazlası ile ana memesi yapılacaktır. Meme içindeki Ana arılar en erken  12, en geç 16 gün gün içerisinde çıkar. Anasız kaldıkları günden itibaren 11.  gün,  daha önceden hazırlayacağınız  X. sayıdaki boş kovanları, aynı sayıdaki boş ham veya hazır  peteklerinizi  ve nakliye aracınızı hazır edip, anasız kovanın yanına getiriniz.

Uçuş delikleri kapalı olan her boş kovana birer tane hazır arılı memeli petek koyup, üstlerini hemen kapatınız. Diğer boş kovanlarada aynı işlemi uygulayarak bir kovandan, X sayıda kovan elde etmiş,  olursunuz. Çoğalttığınız kovanları hemen buradan alıp; 4 km uzağa götürünüz. Yeni kovanlarınız orada  3 gün kalacak. Değilse, tarlacı arılar eski kovanlarına geri  dönerler. Mecbur değilseniz Haziran, Ağustos ayı arasında arı bölmesi yapılmaz – yapmayın. Bu aylar, bal toplama zamanıdır. Bölerseniz her türlü kaybınız çok olur. 11.2016

19– arı şerbeti neden yemez:  02.2018– Arı şerbeti beslenmek, mum örmek ve stok için yer.  1– Kovan içerisindeki arı sayısı az, döktüğünüz şerbet de çok gelmiş.  2– Petek gözlerinde yeterince bal stoku var, karnıda doydu, verdiğiniz şerbetide koyacak yeri yok.  3– Arı oğula gidecektir. Bak! Meme var mı?   4 – En tehlikelisi ise; Kovan içerisindeki arı sayısı ne durumda azalıyor mu? Yavru sırlarını kontrol ediniz. Sır’ların ortasına yakın yerlerde iğne deliğine benzer delikler var ise, kovanınızda en basitinden Av.Y.Ç. var demektir. (10. md bak)  09 / 2012

20 – arı kovanlarında YAĞMA  veya ŞÜPHESİ durumunda yapılacak: 02.2018 – HEMEN UÇUŞ DELİĞİNİ KAPATINIZ. Yağmaya gelen ilk arılar, deliğin karşısından değil, yanlardan kovana girmeye çalışırlar. Yağma olmayıp sadece Şüphe etseniz bile hemen kapatınız. Yalnız; kovan içindeki arıların hava almasını engelleyecek şekilde, kapatmayınız.  Uçuş tahtası delikli veya, kovanınız polen tuzaklı ise, sorun yok. Kovan önünde uçuşların azaldığını ve arıların çoğunun kovan üzerine konduğunu gördüğünüzde, uçuş tahtasını açınız. Yağmaya gidecek arı, hangisidir! derseniz: Kovanında yiyeceği az veya olmayan, sayısına güvenen her kovandaki arı, zayıf gördüğü kovanı yağmalar. 10.2013

21– arılara kışın küp veya sorma şeker nasıl verilir02.2018 – Kışın, Küp Şekeri arılara  vermeyiniz. Pancar şekerinden yapılmış Sorma şeker ise, içeriğinde su olduğu için, küp şeker kadar tehlikeli değildir.  Kovan üzerinde şerbetlik var ise; arıların şerbeti emdiği yere sorma şekeri naylon torba içinde koyunuz ki, eridiği zaman aşağılara akmasın. Kovan içerisinde hatıl şerbetlik var ise, içine koyunuz. Kesinlikle sorma şekeri alenen dibine dökmeyiniz. Eriyen sorma şekere ayakları değen arı kalkamaz, arıların ölümüne ve dışarıya sızar ise yağmacılığa sebep olursunuz. 11.2012

22– Balın kalitesinin bilinmesi: 02.2018   2017 Apimondia: Nektar balının % 80 su, % 20 pancar şekeridir. Tarlacının getirirken kısmen işleyen ar kovanda bekleyen yavru arıya aktarır. Bu arı, nektarı tekrar işler, bazı maddeler ilave eder, stokcu arıya verir. Bu arıda, işlenik balın içindeki suyun miktarını midesinde veya kanatları ile uçurur, petek gözlerine koyar ve göz doldu ise, sırlar. Balın kalitesini  Prolin denen; bitkinin ürettiği nektarın özü belirler. Prolin; Balın içinde % 50/80 oranında  olan amino asit özütüdür. (Gerçek balın tespiti için ise 27 çeşit araştırma gerekiyor. Özel sektör 67 çeşit tahlil yapıyormuş. Konya il tarım Md.,Bu analizin değerinin (2013 yılı için) 1400 TL, demişti. Ben; Ürettiğim balın kalitesi ne, diyerek 2014 sezonunda Konya  İl Tarım  Md.  ≈ 100 gr numune götürdüm. Prolin, fruktoz, glukoz meyve şekeri ve sakkaroz pancar şekeri için diğer masraflarım hariç, 174 TL ödedim. Sonuç : Prolin – 722,03   Fruktoz- 38,86  Glukoz – 34,55  Sakkaroz pancar şekeri – 0,59  27.10. 2014

23– Bal alımı ne zaman ve kovanda ne kadar bal kalmalı08.2017– Bal alım zamanları bulunduğunuz bölge ve aylara göre değişir. Genel bilgi için için Bal; en çok hangi ayda alınır neden ve nasıl yazıma bakınız Normal şartlarda ise, balın sırlanmış olduğu aylar (Tm-Ağ) dır. 3/2 si sırlanmış petekleri dışarıya alınız. Sırlama işlemi  en geç  Ağustos ayı ortasıdır. İlave var ise buradaki çitalar ile kuluçkalık diplerinde bulunan sağlı – sollu ballı petekleride ala bilirsiniz. Haliyle sonradan şerbet vermeniz şart. 10 çitalık bir kovanda bırakılması gereken bal miktarı olarak Sahil kenarlarında  10 kğ, İç bölgelerde 15 kğ, soğuk bölgelerde 20 kğ  bal olmalı.12.2012

 24– ballı bitkiler02.2018 – Bilimsel (anason hakkında yorum kısmına bkn) olarak açıklandığı şekli ile:  Ayçiçeği, pamuk, narenciye, pürem, yabani çilek, orman gülü, mera çiçekleri, kekik, kiriş  (pürem gibi uzun ama tek gövdeli, uzun yapraklı. poleni çok olur.), geven, dilfir, hay-ı-t, gevrek otu,  sarı çiçek(sünemit) çeşitli meyve ağaçları, akasya, çam, köknar, ladin ıhlamur, kestane,  korunga. peygamber çiçeği, misk çiçeği,  kızıl yonca, ballı baba, hardal, fiğ, üçgül, oğul otu, karagan, ada çayı, kızıl çam, kanola, tütün, kabak çiçeği, unutma beni, yabani turp, İlaveten yağmurların yağmadığı ve havaların sıcak olduğu haziran – ekim ayları içerisinde meşe ağaçlarında Basara balı olur. 01.2013

Hollandalı bilim adamlarının bir dergide İngilizce olarak yayınladıkları bal ve polenli bitki isimleri ise: Kişniş, Hodan (sütleğen cinsi), Adaçayı, Rezene, Gülhatmi, Çiğdem, Düğün Çiçeği, Kardelen, Itır, Dalya, Nergiz, Tatlı Sığınma, Haşhaş, Zinya çiçeği, Lavanta,  Kedi Otu 12.2014

25– bal akım zamanları: 02.2018 – Balın gelişi ve bitiş zamanı  bölgelere, hava şartlarına ve kovanın gücüne göre değişiklik gösterir. Sadece şunu, kesin bilin, yeter. Peteklerin en üst çita  kenarında, çizgi halinde kar beyazı petek örümleri olur. Bu görüntü,  doğadan bal akımının başladığını gösterir. Bu akım başlangıcı, petek örümlerinin en hızlı olup, arı tarafından çokça ve bolca harcandığı zamandır. (Ham petek ördürmek için, her 2 güne bir 1 – 2 su bardağı şerbet verin) İç bölgelerde Nektar birikimi 15 Mayıs – 15 Temmuz arasıdır. Tem, ortasından itibaren nektar akımı azalır. Arının getirdiği nektarı yememesi için, her 3 güne bir 2 su bardağı şerbet verin. Bölgelere göre başlama ve bitiş, bir hafta önce – bir hafta sonradır. Sahil taraflarında 15 Şubat’ta  yabani çilek ile başlayan bal alımı  narenciye, yabani turp, kiriş, meyve çiçekleri ile  mayıs ayı başına kadar devam eder.  11.2015

26 – Çitalı arının fiatı ve alım zamanı: 02.2018 – Bir çita arının fiatı şehir ve zamanına göre değişir. Arı alım ve teslim ayları nisan – mayıs aylarıdır.  Ben 2017 yılı Nisan ayında arkadaşlarımdan bir çitalık arıyı 30 liraya aldım. 2018, 35 tl olur. 11.2015

27– çitaların -peteklerin- yerleştirilme şekli: 02.2018 – Elinizde bir çitalık arı var! işlenik çitan yok. Bismillah deyip ham çitanızı kovanın içine koydunuz. Arılar işledi, ana arıda çitanın iki yüzüne tamamen günlük attı. 15 gün sonra yeni ham çitanızı koyun. Bu örme işlemi arılar tarafından yapıldığı ana arının günlük attığını gördükçe, hemen dibine ham çitanızı koymaya devam ediniz. Ne zaman ki arılar, her iki baştaki çitaların dış yüzünede nektar, şerbet koymaya, ana arıda bu çitaların iç tarafına günlük atmaya başladı, bu andan itibaren ham çita-ları-nızı, en dıştaki çitaların  tarafına koyunuz. Unutmayın, en dıştaki 1 – 10. çitalarda hep ballı – polenli çitalar olmalı. Diğer bal polenli çitalarınızı 3 ve 8, günlüklü çitalar 2 , 9 açık kapalılar 4,7 tam kapalılar 5,6 ya konulur. Kuluçkalık, tamamen doldu. İlaveyi koydunuz. Kuluckalık içindeki nerede ise full kapalı olan çitaları, ballı bir çita ile ilavenin dip tarafına koyunuz. Çitanın Bitişiğine ve kuluçkalıktaki çitaların üstünü kapatacak şekli ile -arı ve günlükleri üşütmemek için-  en azından strafor koyunuz.  Boşalan en dış yere, çok ballı bir çitayı, yanınada ham veya işlenik çiyayı koyup, devam ediniz. 11.2015

28 – çok bal alma usulleri : 02.2018 –  bakınız–  Bal; en çok hangi ayda alınır ve neden

29– erkek arı sayısı ne kadar olmalı : 02.2018 – 2017 Apimondia-FAO: Erkek arının sayısını, işçi arılar bilir. Ana arı, kovanın gücüne göre ne kadar erkek arı yapacağına kendisi karar verir. Tahmini bir sayı vermek gerekir ise; en kuvvetli kovanda 450 sayısını geçmez. Erkek arı, 9 günde olğunluya erişir.  Başka analar ile çiftleşmek için, 8 km uzağa giderler. Yalnız sahte ana olduğunda, günlüklerin hepsi erkek arı olur, bununda hesabı olmaz. 06.2017

30 – günlük yok ise ne yapmalı: 02.2018 – Kovanda hepsi var ama günlük ve kapalısı yok ise;  polenin olup olmadığına bakınız. Yok veya az ise; elinizde olan veya temin edeceğiniz 300- 500 gr poleni, pudra şekeri ile hafif şekilde ıslatıp karıştırın ve keseceğiniz 10*10 poşet naylonu üzerinde çita üstüne koyunuz. Naylon üzerine poleni -birkaç kez- dökünüz. 09.2016

31– iç anadolu da -ak deniz sahil kenarında- arılara ne zaman bakım yapılır 02.2018 – Türkiyenin neresinde olursanız olun; yağmurlu, kapalı, soğuk ve rüzğarlı havalarda arı uçmaz ve kovan açılmaz.[Sizler kendi yaptığımı anlatıyorum] Hangi ayda ve nerede olursanız olun. Arı ve çitaları kontrol etmeniz veya kovanı {özellikle sonbahar ve kış aylarında} değiştirmeniz gerekiyor ise; yukarıya yazdığım şartlar hariç dışarısı kaç derece olursa olsun, şunu iyi bilin ve yapın. Dışarıda arı uçsun veya uçmasın! Örtü tahtasını, bezini bir köşeden hafifce, çarpmadan, vurmadan kıynaştırıp içine bakın.  Arılar, çita üzerinde geziniyor ise; Oyalanmadan arılara bakınız. Bir ucundan arılara baktınız; arılar üzüm salkımı gibiler ise hiç dokunmayın, kapatın. Bir tek arı O salkımdan düşer ise, ölmeye mahkumdur. Onun için mecbur kalmadıkca Ara, Oc, Şb, ve Mart ayının ortasından önce kovanı açmayınız. 11.2016

32– iki – üç çitalı arı kaç çita olur veya nasıl çoğaltabilirim: 02.2018 – 2014 Şubat ayında  kovanlarım Manavgat ve Söz konusu kovanım 3 çitalıktı. Bu gün tarih 2 Haziran 2014. Bu kovanım şuan, 10 çitalık. Varroa ilacını zamanında verin. Şerbeti eksik olmasın, peteği gerektikçe verin. Polenini almayın. Son koydunuz çita örülmeden, içine günlük atılmadan yenisini koymayın. Ana arı 1 -2 yaşında Ve Allahın izni ile sizin arılarınız neden 10 çita ve üstü olmasın? 2012

33 – Kek, saf pudra ve fondan şekeri ile şerbet arasındaki fark: 02.2018 – Kek arı yemi olarak kovanda uzun süre dayanan  arı yiyeceğidir. Kışın, Sahil kenarı hariç iç kesimlerde verilmez. Kek’in ana maddesi pudra şekeri ve az miktardaki ‘hakiki’ bal ile yapılanıdır. Saf Pudralı kekin, kışın verilmediği gibi, ilkbaharın serin ve yağmurlu uzun süren günlerinde verilmesi sakıncalıdır. Fondan şekerli kek ile normal keki aynı anda arıya verdim. Arılar, normal keki bitirdikleri halde, fondan şekerli kek, hiç dokunulmamış gibi idi. Şerbet yaz kış, arıların salkım yapmadığı her daim verilir. Yalnız yazın açık verilen şerbetin, kışın daha koyu verilmesi şarttır. İlaveten, arıya vereceğiniz şerbeti kaynatmayın.  11.2016

34– kış boyu 4 çitalı arıya ne kadar şerbet vermeliyiz: 02.2018 – Her nerede olursanız olun, kovana aklınıza geldikçe şerbet veremez, üzerini açamazsınız. Özellikle kışın açarsanız, felaket olmaz. Sadece arılarınızın tez zamanda ölmelerine imkan tanımış olursunuz. Her bir çita üzerinde tahmini 1,5 kğ dan 6 kğ kadar bal var ve varroa mücadelesini de bi hakkı ile yaptı iseniz, gerisini Allaha havale ediniz. 11.2015

35– kışa hazırlanırken kovan bakımında dikkat edilmesi gereken noktalar:  02.2018 – Arıcı arkadaş; kendiniz ve ailenizle beraber kışa gireceğiniz de eviniz için ne yapıyorsunuz? Kovanlarınıza  bahara girerken yaptığınız bakımdan daha fazlasını, kışa girerken yapmalısınız. Daha geniş açıklamamı okumanız için : Arı ve Kovanlarda Sonbahar – Kış bakımı.

36– kışın  kovanlarda arı azalması veya yavru atma: 02.2018 – bakınız –   12 Ay Boyunca Yaz ve Kış Mevsiminde Arı Ölümlerinin Nedenleri

Yavru atma ise, özellikle bahar ve kış aylarında arının azlığı ve soğuk havanın etkisi ile bağlantılıdır. İyi günlerde ana arı günlük atar. Günlükleri ve kapalı yavruları besleyecek ve soğuklardan koruyacak, genç ve yaşlı arılardır. Tarlacı arıların ölmesi, petek üzerinde gezinecek arıların sayısını düşürür. Sayının düşmesi akabinde oluşacak soğuklardan dolayı tüm arılar bir yerde toplanmaya başlar. Bu toplanmanın neticesinde yetişkin arının gezinmediği petek içindeki günlük, larva ve pupa ve kapalı göz içerisinde çıkmak üzere olan yavru arılar üşür ve ölür. Ölen larva ve yavrularıda sağ kalan arılarca dışarıya atılır.   01.01.2011

37 – kış aylarında arıya verilen kek faydalımı zararlımı olur02.2018 – Kışın Akdeniz, Ege ve Marmara sahil bölgelerinde iseniz ve kovanların yakınında su var ise, kek verilir. İç kesimlerde iseniz, Mart ayı ortasına kadar KEK VERMEYİNİZ. İç kesimlerde;  Ballı keki yiyen arının,  harareti arttığı için su içmek isteyecektir. Kovan içerisinde su olmadığı için, soğuk havalarda su içmek için dışarıya çıkarlarsa, arıların erken ölümlerine sebebiyet verirsiniz. Hava, soğuk geçmez ise, ölüm olmaz. Ama bilemez siniz. İşinizi şansa bırakmayın ve vermeyin. 11.2015

38 –  

 39 – Kovan içindeki NEM durumunun  tespit şekli: 02.2018 –  Kışın kovan içi yeterli derecede havalandırılmaz ise nem oluşur. Kovan içerisindeki arıların vücut ısıları balı yedikçe  36 C’ ye kadar yükselir. Dış hava ise bu dereceden düşüktür. Arılar üşümesin diye, uçuş deliğini küçültürüz, bu sefer kovan içi sıcaklığı dahada artar. Dışarıdan giren soğuk hava ile kovan içerisindeki sıcak havanın karışımı neticesinde, soğuk hava içerisindeki nem, sıcak hava nedeni ile,  su damlacığı şekline dönüşüp, kovan dibine birikir. Biriken su -arının içeceği su olur; dense de oluşan rutubet arının hasta olmasına neden olur.  Örtü tahtası yerine naylon konulmaz. Naylon, hava sirkilasyonu yapmaz ve kovan içi devamlı ıslak olur. 2 – 3 çitalı olanları, uçuş deliğine göre ortalayın. Altı ful delikli kovanda, nemin olmadığı belirtiliyor. Doğrudur ama bu sefer, alttan gelen daimi serin ve soğuk hava, arının salkımı bozmasını geciktirir veya önler. Bu sefer, arı ölümleri meydana gelir. tercih sizin. 11.2016

 40– Kovandan polen alım miktarı : 02.2018 – Kimi arılar bolca polene çalışır. Bulunduğunuz bölgede çiçek çok değil ise, Arılarınızı çoğalmasını istiyor sanız, nisan ayı sonuna kadar poleni almayın. Polen ile dolan çitalarınızı, poleni az olan kovan çitaları ile değiştiriniz. En az 4 er çitanız fula yakın polenli olursa, sizin menfatınızadır.  bu sayıdan sonra gelen polenlerinizi alın. Polen, faydalı bir gıdadır. Seyrettiğim bir programda konuşan profesör; 5 gram polen = 1 kğ bal, demişti. Polen, bitkilerin ÜREME ORGANIDIR. Düşüncemi şu şekilde netleştireyim. Balık yemeyen çok az insan var. Ama kimi insan balık etinden ziyade balığın üreme tohumu olan HAVYAR’ı daha çok tercih eder. Evet havyarın besleme özelliği ne ve ne kadar fazla ise; Polende çiçeğin havyarı ve o kadarda besleyicidir.  Ama ne yazık ki insanımız bunun bilincinde  değildir.  01.2015

41 – kovan önünde arıların toplanması salkım yapması  07.2017 – Bu temmuz ve ağustos aylarında, genelde ikindi ve sonrası oluşur. Tarlacı arıların arazideki çalışmaları bittiği için, topluca dönüş yaparlar. Haliyle Kovan içinde artan sıcaklık ve arıların çokluğu nedeni ile. A- Aynen insanın sıcaktan balkona çıkması gibi arılarda dışarıya serinlemeye çıkıyor. Kovanın hava almasını sağlayın. Kapattığınız yer var ise, acınız. B- Kovan içerisindeki arıların, ayak atacak yeri kalmamış. Petek örme işi bu aylarda çok nadir olur. Örme ile görevli arıların yapacak işi olmadığı için, dışarıya çıkmış – çıkartılmış. Ham veya işlenik petek koymanız lazım. Koydunuz. 10 çita tık nefes oldu! C– Arı hala dışarıda ise: ilave koyunuz.  31.07.2012 salı

42– kovanı nasıl ve ne şekilde koymalıyım11.2017  Bazı arıcılar, ama tecrübesinden veya deneme amaçlı, kovanlarını değişik yönlere koyarlar. Ben; ilkbahar, yaz, sonbaharda arı uçuş tahtası yönünü Güney / Doğu, Kışın ise tam güney yönüne bakacak şekilde koymanızı tavsiye ediyorum. Neden G/D yönü,  Rüzğarı az olur. Kovan, Öne doğru 1 – 2 cm eğik, yerden 20 – 30 cm yüksekliğe konulmalı. Kesinlikle örtü ve üst kapak tahtası üzerine ve kovan içine çul – çuval, gazete kağıdı, karton, naylon örtmeyiniz. Nem yapar. Kış için kovan koyacağınız yerin, kuzey tarafı kapalı bir yer olursa, çok iyi olur. Kovanlarınızı yazın seyrek –  kışın birbirlerine yakın koyunuz. Rüzğarı keserler. Yazın aşırı sıcaklarda ana arının günlük atımı, azalır. Kovanlarınızı mümkün oluyorsa gölgelik yerlere koyunuz. (Apimondia) 08.08. 2012

43– kovan önünde ve içindeki arı ölümlernin nedenleri : 06.2017– 19.  bölüme ve  12 Ay Boyunca Yaz ve Kış Mevsiminde Arı Ölümlerinin Nedenleri bakınız.

44– nektar gelmiyor şerbet verilirmi? 11.2016 –  Sezon sonu bitmek üzere, çitalarda yeterince nektar yok ve sırlanma olmuyor! En azından  balın olgunlaşa bilmesi, doğal balın arı tarafından yenilmesinin önlemeniz babından, arının sayısına göre 3 – 4 güne bir, 1 ila 3 su bardak  arası şerbeti,  doğal bal alabilmeniz  için, veriniz. 5.2013

 45–  nisan ayında -veya hangi ay olursa olsun- arı kaç çita olmalıdır: 11.2016 – 30. md bak. Genelde sayfama – nisan ayında arı, kaç çıta olmalıdır, diye soru gelir. Bu soru ve cevabına takılıp kalmayın. Çita ve arı sayısı ne kadar çok ve kuvvetli ise, O kadar iyidir. Onun için belirttiğim md, bakınız. 12.2016

46– oğul arısı hakkında : 06.2017 – İlk çıkan oğul anası, eski anadır. İlk oğul Saat 10 – 16 arası kovanı terk eder. İlk çıkan oğul içerisindeki tarlacı sayısı çok olur. 2. oğul 2 gün sora 5. güne doğruda diğer analar çıkar. Çıkış anında veya hemen sonrası görmeniz halinde, oğul arıyı ala bilirsiniz. Oğul’un kovanı terk etmeye başladığını gördüğünüz zaman hemen müdahale etme durumunuz olursa, oğulun uzaklara veya yüksek yerlere gitmesini – konmasını engelleme şansınız çok olur. Onun için yapacağınız: Boş bir fıs fıs kabını yakınınızda bulundurun ve içinde su dolu olsun. Oğul arının çıktığı anı gördüğünüzde arı kümesi üzerine su fışkırtmanız halinde arı, en yakın yere konacaktır. Bulutlu veya yağmurlu havalarda bile, yeni ana çıktıkca kovanda sayılı arı kalıncaya kadar, oğul çıkmaya devam eder. Yeni ana 12 gün içerisinde çiftleşir, 10 gün sonrasına kadarda günlük atar. O ve Ö md. bk. – Kafkas arısı % 13, Anadolu ırkı ise %18 oğula yatkın olduğu açıklanmıştır. 12.2016

47 – petek işlenmesi: 06.2017  Arının Yeni petek işlemesi iki nedene bağlıdır. a- Arazide  ve merada çiçekli ağaç ve ot olmalı  b- Kovan içerisinde bolca genç arı olmalı. Özellikle mart, nisan ayında ve ektiğiniz nektarlı çiçek var ise petek örümü olur. Bu belirttiğim her iki etmenden biri veya her ikisi olmaz ise, siz ne kadar şerbet verirseniz verin, ham peteğinizi koyduğunuz gibi dışarıya çıkarırsınız. Özellikle dışarıda çiçek olmadığı zaman, Yarım yamalak işlenmiş petekleri kovana koymayınız. Koyar iseniz, arı örmez ve alap şalap olan yerlere de şerbet ve polen atar, günlük olmaz. Belirttiğim bu iki neden arazi ve kovanda var ise, O zaman sizin vereceğiniz şerbetin, petek örülmesine faydası olur. Kovanınızın güçlenmesini istiyor iseniz; hazır işlenik petekleri doldurmayın. Kovan içindeki çitaların en az yarısı, ham yeni işlenik petek olsun. Geçen sene başıma gelen bir olayı aktarayım. Mart nisan ayları içerisinde ağaçların çiçekleri vardı. Azda olsa mera çiçekleri. 20 Nisana kadar petek örümü ve günlük atımı oldu. Ağaçlarda çiçek kalmayınca, 15 gün boyunca şerbet vermeme rağmen petek örümü olmadı. Haziran ayında şerbet bile verseniz, dışarıda çiçek ve yeterince genç arı yoksa; örülen petek düzgün olmaz. Kovan içinde fazlası ile örülü petek olduğu halde, arı petek dışına dalak atıyor ise, genç arı ve dışarıdan gelen nektar fazla olduğu için, boşta olan genç arılar, hariçten çalışıyorlar, demektir.  Genelde 10 çitalı kovanlarda ham petekler 2 ve 9. yere konulur. 3 – 5 gün geçti, şerbet verdiğiniz halde örülen petek şişkinliği 3 – 5 mm geçmiyor ise, ham petekleri yan yana ve ve en sona koyunuz. Elinizdeki eski boş petekleri güneşe doğru tutup bakınız. Gözlerden ışık geliyor ise, kullanın, parlak değil ise, eritiniz. 05.2016

48– Polen hakkındaŞunu iyi bilin. Bal arının çorbası, Polen ekmeğidir. İlk bahar aylarında arazide ve petek gözlerinde polen ne kadar çok olursa, günlükte o kadar çok olur. Sezonun başlarında iken kovan önünde erkek arı ölümleri var ise, çitalarda polenin durumuna bakınız. Polen az veya yok ise, işçi arılar erkek arıları -Olan poleni yemesinler diye, öldürürler. İşçi arılar, Ana arı olmasa bile çıkan veya çıkacak olan yavru arılar için polen getirilmeye devam eder. 04.2017

49 – Propolis : Özellikle ilk bahar aylarında her türlü ağaçlarda yay misali gelişen taze dal tomurcukların da oluşan ve arılar tarafından toplanan reçinemsi maddedir. Arıların özellikle çita yanlarında biriktirdiği kızıl veya kahverengi tonlarında olan tutkal benzeri bir maddedir. Bilimsel olarak insan sağlığına katkısı olduğu, her türlü yazılarda vurgulanmaktadır.

50– ruşet kovanın gerekliliği 11.2016 – İki çitalık bir arının, 10 çitalık bir kovanda bekletilmesi gerekmez veya bırakmak istemezsiniz. 5 çitalık Ruşet kovanlar, az sayıdaki çitaların bir bakıma saklanılmasını temin eder. Veya yedek analı arıların bir süre orada bekletilmesi için gereklidir. 12.2012

51– Seydişehir  bal üreticileri birliği telefonu : 11.2015 – Başkan Mustafa Taşdöğen tlf :  0 505 3541080   31. 07. 2012

52 – Seydişehir İlçe Tarım Md. kayıtlı arıcı ve kovan sayısı: 11.2015 –  İlçe Tarım Merkezine kayıtlı 70 arıcı ve  6.000 kovan var. Kayıtlı 64 arıcı, 5.500 kovan için, devletten destekleme kredisi için baş vurmuş. Bu seneye ait destek kredi miktarı kovan başına 8.00 lira. Gine bu seneye ait Seydişehir ve çevresinde kovanı bulunan yabancı kayıtlı arıcı sayısı 30 kişinin ≈ 1.750 arı kovanı var. 11.2013

53 – strafor kovanlar hakkında: 11.2016 – Önce şunu düşünmek lazım! Dağdaki arı nerede yaşıyor ve bu zamana kadar nerelerde yaşadı. Doğal malzemeden şaşmayınız. Lakin, ana çiftleştirme kutuları ile 3 – 5 çitalık ruşet kovanlar için kullanımı kolay ve elzemdir.  Özellikle uzak yollarda üst üste taşımalar için uygun olmaz. 01.2016

54 – şerbet hazırlama ve verme zamanı 08.2017 – Şerbeti kesinlikle kaynatmayınız, çok sıcak su ile yapmayınız. Mart / Eylül ayları içerisinde 1+1; Ekim / Şubat arası 2 ölçek şeker+1 ölçek su şerbet veriniz. Her daim olmasa bile arada bir 5 lt şerbete en az bir tane limon yıkayıp sıkın, kabuklarınıda küçük dilimler halinde aynı bidona koyunuz. Veya 5 lt şerbete yarım çay bardağı kadar sirkeyi dökünüz. Arı için Limon vitamin, sirke antibiyotik  görevini yapacaktır. Şerbeti, Mart / Temmuz arası gündüz istediğiniz zaman; Ağustos / Kasım arası ise akşam vakti dökmeniz, yağma etkisini azaltacaktır. İlaveten vereceğiniz şerbetlere 5 lt için bir çay kaşığı tuz dökünüz. Hava karardıktan sonra akşam kovan açılmaz, bakım yapılmaz, bal alınmaz, kovan içi şerbetliklere şerbet verilmez. Verirseniz, arılar üzerinize yapışırlar. 05.2014

55 – tarlacı arılar değişik yerlere giderler mi ve arılar kaç kilometre uzağa gider : 08.2017 -Bilim adamları; 19 tane arı üzerine arı takip vericileri yerleştirilerek, gittikleri yerleri takip ve kayıt edip, arıların uçuş yollarını bilmek istemişler. Sonuçta; takip etme vericileri takılı arılardan sadece 2 tanesi, yeni besin kaynağını buluyor veya değişik bölgeye gittiği halde, diğer verici takılı arılar eski bildikleri bölgelere gitmişler. Kovandan çıkan işçi arı, kovanın olduğu noktaya göre dört bir tarafa ve en fazla 5 km uzağa gittiği açıklanmaktadır. 02. 2017

56 – teşvik şurubu nedir? 11.2016- Şubat, mart aylarında kovanlarınıza dışarıdan baktınız, kovan uçuş tahtasında petek kırıntıları ve önünde arı ölümleri var veya yiyeceğinin kalmadığını düşünüyorsanız, Arıları canlandırmak için,  şerbet vermeniz lazım. Arılar, kovan dışına çıkıp uçuşuyorlar ise, dış sıcaklık  kaç derece olursa olsun, ama üst şerbetliğe ama hatıla limon veya sirke karışımı (50.) şerbeti dökünüz. Bu arada en dıştaki petek üzerinde arının olmadığını görürseniz, dışarıya alınız. Fazla kurcalamayın. Bu şurup, arıların eski gücüne gelmelerini sağlayacaktır. Bu yapılan besleme şekline teşvik şurubu  denir.  11.2015

57-temmuz ayında -uçuş tahtası- kovan önünde petek kırıntıları :  11.2016 –   Aç bırakmışsınız, şerbet verin. B-  Bir nedenden ötürü arılar, verdiğiniz son peteği beğenmemişler. Bakınız, gerekiyorsa peteği değiştiriniz. Kışın, yiyecek yok diye -yağma durumu haric- petekleri parçalamaz lar.  Döküntülerin nedeni, sırlı balı yediklerindendir.  01.2011

58 – tütsü / duman verilmesi: 11.2016- Arı saldırgan, elinizi çita üzerinde boş gezdirirken bile elinize, yüzünüze karşı saldırıyor ise; Bu kovanın  kapağını açmadan önce  körüğünüzü yakıp hazırlayın. Alt kapağı açmadan önce 3 – 5 sefer duman veriniz. Daha sonra her elinize hücüm edeceğini anladığınız zaman öncesi, çekinmeden dumanı veriniz. 05.2016

59 – varroa ile mücadele asit, duman, esans kullanımı : 11.2016 – Varroa, arının ensesi diye tarif edebileceğimiz, başının arkasındaki siyah sert yer ile karın bölgesi üzerinde duran gezinen, kestane şeklinde kahverengi renkli bombeli, bir toplu iğne başı büyüklüğünde bir böcektir. Varroa ile en iyi mücadele, hangi bölgede olursanız olun petek gözlerinde günlük ve kapalısı olmayan ay ve günlerde, yapılanıdır. En temiz ve tehlikesiz şekli, daha önceden hazırlanılmş pudra şekerinin, çitaların arasından arıların üzerine  bir şekilde tuzluk cinsi bir elek veya avuç içi ile dökülmesi ve portakal kabuğu tütsüsü dür. Her vakit yapılabilir. Yetkili kişiden öğrendiğim kadarı ile Varroa için 20 – 25 cc timol esanslı kekik yağını karıştırıp 2 – 3 sefer şerbetliklere dökünüz. (Kaynatılmış kekik otunun suyu değil, marketlerde satılanı alacaksınız)  Bunun için 8 lt şerbete 1 lt kekik yağı suyunu dökünüz.

Formik asit :  Bununda en kolay şekli, piyasada formik asit emdirilmiş içinde 10 +10 karton bulunan ilaçlardır. Bu ilaç, bal sezonu öncesi, günlük var iken çita üzerilerine konulur.

Oksalit asit : Çitalarda günlüğün olmadı mevsim ve aylarda özellikle salkım oldukları bir anda yapılırsa, en etkili an olur.  Efendim, kovan sıcaklığı düşer, düşsün. yeterki siz salkımı, bozmayın. Balı yesinler, tekrar sıcaklık artar. Küçük torba içlerinde ve nemli tuz görünümünde bu asitlerden satılıyor. (35 gr 1,5 tl) 200 gr şeker, 800 gr su ve 35 gr ilacı karıştınız. Enaz 5 mg  ölçekli bir adet iğne enjektörünü temin ediniz. Bu ilaç miktarı sizin, 10 kovanlık full çitalı arılarınızın varroası için yeterlidir. İlacı, 5 mg enjektöre  çekip, her iki çita arasına ve arıların göründüğü bölge içerisindeki tüm arıların üzerilerine doğru damlatarak dökünüz.  12.2016

Varroa için Tütsü -duman- : Bal birikimi zamanında yapılması uygun değildir – yapmayınız. Bal sağımından sonra, karanlık hariç özellikle akşam vakti , üçer gün ara ile üç kere verilmesi lazım. Varroset’in biyolojik olarak bala ve peteğe olacak yan etkileri konusunda bir bilgim yok. Ama, zararlı olduğu biliniyor. Sonuçta kimyasal bir imalattır.

Esansiyel -uçucu bitkisel- yağlar : Timollu kekik, Mentol, Kafurun, Okaliptüs yağları. Bu yağlar eczane veya aktarlarda bulunur. Bu yağlar tehlikesiz olmakla beraber kokusu ağır olduğu için  petek ve bala sirayet eder. Bu sonuç pek uygun görülmez. Uygulama şekli olarak; Sıcak havalarda, Çita üzerine serilen bir bez üzerine, alınan şişe içerisindeki yağın 1/4 veya yarısı eşit şekilde dökülür. Örtü tahtası hemen kapatılır. Sıcak havalarda etkilidir.

Petek altının kesilmesi şekli ile : Özellikle nisan ve mayıs aylarında her kovan içerisindeki 1 -2 çitanın en alt tel kısmına gelen ham peteğin bölümü kesilir, bu şekilde kovana yerleştirilir. Bu kısma arılar erkek gözü olacak şekli ile mum örerler. Varroa en çok erkek arı gözlerinde olur. Bu gözler sırlandığı zaman telin dibi ile kesilip atılır. 1 – 2 sefer yapılıp atılması normal. Daha sonrası, yapmayınız.Portakalkabuğuileyapılanmücadeleiçin,bakınız:       http://library.cu.edu.tr/tezler/7682.pdf     03.2016

Veya, hala ana arı kafesten çıkmayıp bekliyor ise; ana arı için tehlikeli olan bir durum var, demektir. Kek yerini tekrar kapatıp 2-3 gün daha bekletiniz. Veya; çita gözlerinde günlük var ise; bu geçen  3 – 5 gün içerisinde ana memesi yapmaya başlarlar veya yaparlar. Bu durumu gördünüz. Hemen anayı kutusunda dışarıya alınız. Öldürürler. Yinede bu kafesteki anayı verecek iseniz, 5 gün daha bekleyin. Bu süre zarfında kafesteki anayı güneş görmeyen az sıcak bir yerde bekletiniz. Arada bir, parmak uçu ile tel üzerine su sürünüz. 5 gün sonra yapılan bütün memeleri sıyırıp anayı tekrar aynı yere telli şekli ile koyunuz. 2 gün bekletiniz. Meme olmadığını anladığınızda, telin ağzını açıp, keki kalem ucu ile hafifçe oyup aynı yere koyunuz.—-

İçinde anası olmayıp, Peteklerinde günlük, larva ve  ana memesi olan bu kovanlara çiftleşmiş hazır ana veriniz. Kabul eder veya etmezler. Kabul ederlerse memeleri kendileri temizler -yaşadım- takip edin, anayı kabul etmezler ise, anayı kutuya alıp, oluşan memeleri temizleyin.  d– Eski anayı  öldürüp içine atınız. 1 – 2 gün sonra, Hazır çiftleşmiş ana veriniz. Memeleri arılar temizler. Şunu da yapa bilirsiniz:  e- Baktınız kovandaki bütün çitalarda  bir çok memeli petek var. Bu memeli çitaları, 2 – 3 er çitalı şekilde boş kovanlara bölünüz.  5 km uzağa götürüp bırakınız. 2 gün kalsınlar. Bu şekilde arıların çoklu olarak oğula gitme heveslerini kırmış ve oğul takip etme eziyetinden kurtulmuş olursunuz. 

Eski ana, oğul durumunu istemez. Arıların yaptığı memeleri kesmek ister. Ama oğula gitmeyi isteyen arılar, ana arıya müsaade etmez ve engelleme yaparlar. Kovanda yerinin olmadığını anlayan ana, bavulunu hazırlamaya başlar. Günlük atımını bırakır. Uçuş yapabilmek için az yer ki, hafif olup uca bilsin. Ve vakti gelince, kovanı terk eder. 2. oğul ≈ 3 gün sonra çıkar. İlk eski analı oğul, kovanın  yarısına yakın olur. Oğul çıktıkça bu oran, azalır.

Bu yazdıklarımı yapmadınız ise: Oğula gitmek isteyen kovandaki arıların yaptığı ana arı kapsül ve memelerini; Oğula gitmelerini engellemek için yolmayın. Daha fazlası ile meme yapacaklardır. Bırakınız, erkenden oğula gitsinler ki, Sizin zaman kaybınız ve zararınız az olsun.

Bir Cevap Yazın